چرا شناخت تفاوت هود شیمی و هود شیمی درمانی اهمیت دارد؟
در آزمایشگاه ها، بیمارستان ها و حتی مراکز تحقیقاتی هودهای آزمایشگاهی یکی از مهم ترین تجهیزات ایمنی به حساب می آیند. بسیاری از افراد تصور می کنند که هود شیمی و هود شیمی درمانی (Chemotherapy Hood) یک نوع هود با کاربردهای یکسان هستند و فقط نام آن ها با یکدیگر فرق دارد. درحالی که هر یک از این هودها برای هدف مشخصی طراحی شده اند و استفاده نادرست از آن ها می تواند ایمنی کاربر را به خطر بیندازد و باعث آلودگی نمونه و محیط آزمایشگاه شود.
اگر قصد خرید هود آزمایشگاهی دارید آشنایی با تفاوت هود شیمی و هود شیمی درمانی به شما کمک می کند تا متناسب با نیاز خود انتخاب درستی داشته باشید. در ادامه مهم ترین تفاوت های این دو هود را به زبان ساده بررسی خواهیم کرد.

هود شیمی چیست و چه کاربردی دارد؟
هود شیمی یا Chemical Fume Hood برای محافظت از کاربر در برابر بخارات، گازها و دیگر ذرات کوچکی که در اثر کار با مواد شیمیایی در هوا پراکنده می شوند و با چشم غیر مسلح قابل تشخیص نیستند طراحی شده است. هنگام انجام واکنش های شیمیایی، کار با اسید و باز، حلال های آلی یا مواد فرار، بخارات خطرناکی تولید می شود که استنشاق آن ها یا حتی تماس مستقیم با پوست کاربر می تواند برای سلامت افراد مضر باشد.
هود شیمی با ایجاد جریان هوای کنترل شده بخارات را از محیط کار دور کرده و از طریق سیستم تهویه به خارج ساختمان هدایت می کند. به همین دلیل مهم ترین کاربرد هود شیمی محافظت از افراد در برابر مواد شیمیایی است.
هود شیمی درمانی (Chemotherapy Hood) چیست؟
هود شیمی درمانی که با نام Chemotherapy Hood نیز شناخته می شود برای آماده سازی داروهای ضدسرطانی یا داروهای سیتوتوکسیک مورد استفاده قرار می گیرد. درحالی که این نوع داروها برای درمان بیماران سودمند هستند در صورت تماس یا استنشاق می توانند برای کارکنان مراکز درمانی خطرناک باشند. به همین دلیل هود شیمی درمانی باید همزمان از کاربر، داروی درحال آماده سازی و محیط اطراف محافظت کند. این هودها معمولا بر پایه کابینت ایمنی زیستی کلاس II طراحی می شوند و مجهز به فیلتر هپا هستند تا از انتشار ذرات و آلودگی جلوگیری شود.
به بیان ساده اگر هود شیمی فقط از کاربر محافظت می کند، هود شیمی درمانی قابلیت محافظت از کاربر، محصول و محیط را به صورت همزمان دارد.
تفاوت هود شیمی و هود شیمی درمانی از نظر عملکرد
مهم ترین تفاوت این دو هود به نوع محافظتی که ارائه می دهند مربوط می شود. در هود شیمی هدف اصلی خارج کردن بخارات شیمیایی از محیط کار است. اما در هود شیمی درمانی علاوه بر کنترل جریان هوا باید از آلوده شدن داروی درحال آماده سازی نیز جلوگیری شود. به همین دلیل طراحی مسیر جریان هوا، وجود فیلترهای هپا و کنترل فشار داخل کابین اهمیت بسیار بیشتری پیدا می کند.
در نتیجه با وجود شباهت های ظاهری در این دو مدل هود عملکرد داخلی و استانداردهای طراحی آن ها کاملا متفاوت است.
تفاوت در کاربردهای هود شیمی و هود شیمیایی
یکی دیگر از تفاوت های مهم محیطی است که هر هود در آن استفاده می شود. هود شیمی بیشتر در آزمایشگاه های شیمی، مراکز تحقیقاتی، صنایع پتروشیمی، دانشگاه ها و واحدهای کنترل کیفیت کاربرد دارد یعنی جایی که کاربران با اسید و باز، حلال ها و سایر مواد شیمیایی فرار سروکار دارند.
در مقابل هود شیمی درمانی اغلب در بیمارستان ها، مراکز درمان سرطان و واحدهای تهیه داروهای سیتوتوکسیک و سرطانی استفاده می شود. در این محیط ها هدف تنها محافظت از کاربر نیست بلکه باید از آلوده شدن دارو نیز جلوگیری شود تا سلامت بیمار به خطر نیفتد.
آیا می توان هود شیمی را جایگزین هود شیمی درمانی کرد؟
پاسخ به این سوال در بیشتر موارد منفی است.
برخی از افراد تصور اشتباهی دارند و آن این است که چون هود شیمی بخارات را از محیط خارج می کند می توان از آن برای آماده سازی داروهای شیمی درمانی نیز استفاده کرد. اما این تصور کاملا اشتباه است. هود شیمی شرایط لازم برای محافظت از دارو و جلوگیری از آلودگی محصول را فراهم نمی کند.
هر دستگاه براساس استانداردها و نوع کاربرد خاصی طراحی شده است و استفاده خارج از محدوده تعریف شده می تواند ایمنی و کیفیت کار را کاهش دهد. بنابراین قبل از انتخاب هود باید نوع فعالیت، مواد مورد استفاده و استانداردهای مورد نیاز به دقت بررسی شوند.

هنگام انتخاب هود به چه نکاتی توجه کنیم؟
- نوع کاربرد: ابتدا مشخص کنید که قرار است با مواد شیمیایی فرار کار کنید یا داروهای شیمی درمانی و سیتوتوکسیک.
- استانداردهای ایمنی: مطمئن شوید دستگاه مطابق استانداردهای معتبر طراحی و تولید شده باشد.
- سیستم تهویه و فیلترها: عملکرد صحیح سیستم تهویه و کیفیت فیلترها نقش مهمی در حفظ ایمنی کاربران و جلوگیری از آلودگی محیط دارد.
انتخاب هود مناسب ایمنی بیشتر
اگرچه هود شیمی و هود شیمی درمانی در نگاه اول شباهت هایی با یکدیگر دارند اما برای دو کاربرد کاملا متفاوت طراحی شده اند. هود شیمی با هدف محافظت از کاربر در برابر استنشاق و تماس با بخارات و گازهای شیمیایی ساخته شده است درحالی که هود شیمی درمانی Chemotherapy Hood علاوه بر محافظت از کاربر از دارو و محیط اطراف نیز محافظت می کند.
شناخت تفاوت های هود شیمی و هود شیمی درمانی در انتخاب هود متناسب با نیازتان بسیار کمک می کند. برای مشاوره و خرید هود شیمی از رویان ایران مرجع فروش تجهیزات آزمایشگاهی کشور می توانید هر روز هفته با کارشناسان ما تماس حاصل نمایید.
