کشت بافت گیاهی در هود لامینار

فهرست عنواین

هود لامینار

از هود لامینار برای کار با میکروارگانیسم­ها، کشت میکروب و کشت بافت گیاهی استفاده می­شود. این هود به سه دسته­ی هود کلاس یک، هود کلاس دو و هود کلاس سه طبقه بندی می­شود. فیلتر اولپا و فیلتر هپا از اجزای هود لامینار هستند که توسط آن­ها آلودگی­های تولید شده حین کار در هود از بین می­روند.

کشت بافت گیاهی در هود لامینار

کشت بافت گیاهی

همان طور که گفتم برای کشت میکروب از هود لامینار استفاده می­کنند تا آلودگی­های خارج شده حین کشت، محیط آزمایشگاه و پرسنل را آلوده نکند.

کشت بافت گیاهی که با عنوان کشت درون شیشه و یا کشت استریل معروف است  در مورد تمام انواع کشت­های استریل که در شرایط درون شیشه انجام می­گیرد، به کار می­رود.

تکنیک کشت گیاه ابزاری برای رفع مشکلات بیولوژی گیاهان است علاوه بر آن از کشت گیاه برای تکثیر گیاهان مختلف از جمله گیاهان دارویی و زینتی نیز استفاده می­کنند.

اولین بار در سال 1838 اشلیدن و شوان تئوری Totipotency را ارائه دادند که بعدها این تئوری به عنوان اساس مطالعات در زمینه کشت بافت قرار گرفت. اساس تئوری کشت بافت گیاهی توسط هابرلنت فیزیولوژیست آلمانی در سال 1902 پیشنهاد شد و او به عنوان پدر کشت بافت گیاهی شناخته شد.

کشت بافت گیاهی

تجهیزات آزمایشگاهی برای کشت بافت گیاهی

  1. اتوکلاو (برای استریل سازی محیط کشت و ابزار کار)
  2. هود لامینار (کشت داخل هود لامینار انجام می­شود)
  3. دستگاه آب مقطرگیری
  4. آون یا فور (وسایل فلزی توسط آن استریل می­شوند)
  5. اتاقک رشد یا Growth chamber (در این اتاقک لامپ آفتابی و لامپ مهتابی وجود دارد و دما طوری تنظیم شده است که تقریبا 25 درجه سانتیگراد باشد)
  6. دستگاه هات پلیت
  7. ترازوی حامل (با حساسیت 001/0)
  8. شیکر
  9. PH سنج
  10. یخچال و فیریزر
  11. منبع گاز هود لامینار
  12. مواد لازم برای استریل سازی(هیپوکلریت سدیم و الکل 70 درصد)

آزمایشگاه کشت بافت نباید در نزدیکی یا مجاورت آزمایشگاه­هایی که در آن­ها میکروارگانیسم­ها، حشرات و یا جانوران مورد آزمایش قرار می­گیرند باشند زیرا انتقال آلودگی از طریق هوا، دریچه­های هوا و رفت و آمد صورت می­گیرد و ممکن است مشکل ساز شود.

کشت بافت گیاهی

محیط کشت و ترکیبات آن

به طور معمول محیط کشت حاوی نمک­های غیر آلی و مواد معدنی و ترکیبات آلی مثل تنظیم کننده رشد، کربوهیدرات­ها، ویتامین­ها و عامل ژله­ای کننده است و علاوه بر این موارد محیط کشت می­تواند دارای آمینو اسید و آنتی بیوتیک نیز باشد.

  1. هیدروژن، کربن، اکسیژن، پتاسیم، فسفر، کلسیم، منیزیم و نیتروژن برای رشد بافت­های گیاهی عواملی ضروری هستند. نیتروژن که بیشتر از دیگر عناصر مورد استفاده قرار می­گیرد به صورت نیترات و یا  آمونیاک و یا ترکیبی از آن­ها استفاده می­شود. سولفات منیزیم نیاز محیط کشت را به دو عنصر گوگرد و منیزیم برطرف می­کند. فسفر می­تواند به دو صورت فسفات منو سدیم و فسفات منو پتاسیم در محیط کشت استفاده شود. کلسیم  می­تواند به صورت کلسیم کلراید و یا کلسیم نیترات در محیط کشت استفاده شود.
  2. تنظیم کننده رشد: معمولاً کشت بافت درون شیشه بدون حضور تنظیم کننده­های رشد غیر ممکن است. از جمله هورمون­های تنظیم کننده رشد می­توان موارد زیر را مثال زد:
  3. سیتوکنین: در غلظت 1/0 میلی گرم در لیتر باعث تولید کالوس می­شود و در غلظت بیشتر  یعنی بین 1 تا 10 میلی گرم در لیتر شاخه زایی را تحریک می­کند.
  4. اکسین: باعث رشد طولی سلول و تقسیم سلولی می­شود. در غلظت­های پایین تشکیل ریشه­های نابه جا را تحریک می­کند و در غلظت­های بیشتر کالوس زایی را تحریک می­کند.
  5. جیبرلین: به ندرت در کشت بافت گیاهی مورد استفاده قرار می­گیرد و کار آن تحریک طویل شدن شاخه­ها و تحریک جوانه زنی بذر  و رشد طولی میانگره­ها است.
  6. آبسیزیک اسید: به عنوان مهار کننده رشد حساب می­شود.
  7. اتیلن: برای جوانه زدن و تمایز سلول­های چوبی استفاده می­شود.
  8. تحریک کننده­های رشد: اکسین، جیبرلین و سیتوکنین
  9. بازدارنده­های رشد: آبسیزیک اسید و اتیلن
کشت بافت گیاهی

انواع کشت بافت گیاهی

  1. کشت سلول: کشت سلول در محیط مایع که آگار ندارد صورت می­گیرد.
  2. کشت پروتوپلاست: از این روش کشت برای ایجاد تغییرات ژنتیکی و هیبریداسیون سلولی استفاده می­شود. ایجاد پیوند پروتوپلاستی بین دو یا چند سلول پس از حذف دیواره سلولی، وارد کردن مواد ژنتیکی خارجی به داخل سلول پس از حذف دیواره سلولی و مطالعه­ی نحوه سنتز و ترشح دیواره سلولی از جمله موضوعاتی هستند که امروزه در دست تحقیق و مطالعه هستند.
  3. کشت گرده و تخمک: از این روش کشت بافت گیاهی برای تولید گیاهان هاپلوئید در شرایط invitro استفاده می­شود.
  4. کشت تک جوانه: طبیعی ترین روش تکثیر رویشی است. این روش به صورتی است که قسمتی از جوانه را به همراه شاخه جدا می­کنند و به منظور تشکیل ساقه از آن استفاده می­کنند.
  5. کشت راس شاخه: از این روش کشت بافت گیاهی برای تکثیر در سطح وسیع استفاده می­شود.
  6. کشت مریستم: مریستم تنها نقطه­ای از گیاه می­باشد که هیچ نوع آلودگی ویروسی ندارد چون سرعت تقسیم در مریستم به قدری زیاد است که ویروس­ها فرصتی برای تقسیم و رشد پیدا نمی­کنند. این نوع کشت عمدتاً برای گیاهان باغی صورت می­گیرد ولی با این حال برای کشت برخی از گیاهان زراعی مثل سیب زمینی نیز استفاده می­شود.
  7. کشت اندام و بافت: به کشت اندام­ها و بافت­های گیاهی نظیر بساک و تخمدان و آوند در محیط مغذی گفته می­شود.
  8. کشت کالوس: کالوس یا همان  توده­های سلولی تمایز نیافته در محیط­های کشتی به وجود می­آیند که حاوی آگارهستند.
  9. کشت جنین: این نوع کشت برای اولین بار در کشت سوسپانسیون سلول­های هویج توسط استوارد کشف شد.
  10. کشت جنین نارس: این نوع روش کشت  دارای دو کاربرد اصلی است و نسبتا ساده است. جنین گیاه کامل مینیاتوری است بنابراین به تمایز مجدد نو ساقه و یا ریشه نیازی ندارد.

کاربرد کشت بافت گیاهی

  • در باغبانی: برای رفع آلوگی، تثبیت، شاخه زایی، ریشه زایی و سازگاری با محیط
  • در اصلاح نباتات: برای تنوع سوماتیکی، ایجاد دابل هاپلوئید، نگهداری جرم پلاسم (سلول­های زایشی که حاوی اطلاعات وراثتی است) به صورت منجمد، تولید بذر مصنوعی و انتقال ژن و مهندسی ژنتیک
  • در تکثیر رویشی گیاهان زینتی: کشت استریل، تکثیر اندامک هوایی و انتقال گیاهان به خاک

منبع : رویان ایران | بزرگترین مرجع تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی کشور

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

فرم درخواست مشاوره