پی اچ متر خاک

فهرست عنواین

پی اچ خاک

دستگاه PH متر خاک به عنوان یکی از پرکاربرد ترین دستگاه های تشخیصی برای سنجش میزان اسیدی بودن خاک بشمار می رود. خاک شناسان درجه اسيدى و قليایی خاک را تحت عنوان واکنش خاک مى شناسند و آن را با PH نشان مى دهند که عبارت است از فشار يون هيدروژن در محلول خاک.

در يک محلول تعادلى بين يون هاى هيدروژن و هيدروکسيد حاصل از تجزيه آب تعادل  وجود دارد. هنگامى که اين يون ها برابر باشند، محيط خنثى است و هنگامی که در محلول مقدار یون هیدروژن بیشتر از یون هیدروکسید شود محيط اسيدى و بر عکس این حالت محيط قليايى خواهد بود.

پی اچ متر خاک

حدود پی اچ خاک

خاک هايى که pH آن ها در محدوده:

  • 6/6 تا 4/7 است خنثی
  • بین 6/4 تا 6/6 اسیدی
  • بین 2/2 تا 6/4 اسیدی قوی
  • بین 4/7 تا 4/8 قلیایی
  • بیش تر از 4/8 قلیایی قوی

اسیدی شدن خاك یک فرايند طبيعي است كه در طول زمان در خاك انجام مي شود. اسيديته خاك ها بر اساس نوع سنگ و شرايط آب و هوايي محل و طول مدت زماني كه اين سنگ ها در معرض هوازدگي قرار داشته اند، متغير است .در نتيجه بعضي خاك ها مي توانند خيلي اسيدي و بعضي ديگر به شدت قليايي باشند.

امروزه گوگرد متداول ترين و اقتصادي ترين ماده اي است كه براي اسيدي كردن خاك به كار مي رود. اما ورود گوگرد در خاک های اسیدی موجب کاهش واکنش و در نتیجه کاهش قابلیت کشت این خاک ها می گردد پس باید از ورود گوگرد در خاک ها تا حد امکان جلوگیری شود.

اندازه گیری PH با استفاده از پی اچ متر خاک

اندازه گیری  پی اچ خاک متداول ترين آزمايشى است که در کليه آزمايشگاه هاى خاک شناسى صورت مى گيرد.

لزوم اين آزمايش از طرفى به واسطه اهميتى است که در کشاورزى و خاک شناسى برای اين عامل قائل هستند و از جانب ديگر به دليل رابطه اى است که پی اچ خاک با ساير خصوصيات شيميايى خاک دارد.

 پی اچ در شرايط طبيعى در نوسان است، زيرا نسبت آب به خاک به دليل تغيير اقليم، کشت و زرع، رشد گياهان و ساير عوامل، پيوسته در تغيير است. بنابراين پی اچ يک خاک ممکن است در هر زمانى فرق کند.

پی اچ خاک را به روش های مختلف اندازه گيری می کنند که متداول ترين آن روش الکتریکی است.

اندازه گیری پی اچ به روش الکتریکی

نحوه اندازه گیری PH توسط پی اچ متر به این صورت است که غلظت يون هيدروژن محلول را توسط اختلاف بين يون هاى محلول خاک و الکترود تعيين مى شود.

  • دستگاه پی اچ متر را بازديد کرده و الکترود آن را توسط آب مقطر شسته و توسط کاغذ صافى خشک مى کنيم.
  • درجه حرارت عصاره مورد آزمايش را اندازه گيرى مى کنيم.
  • دستگاه پی اچ متر را ابتدا با درجه حرارت محلول تنظيم و سپس توسط محلول هاى تامپون با پی اچ مشخص مثلا 4 و 7 و 10 تنظیم می کنیم.
  • دستگاه را در هر بارتنظيم فوق با آب مقطر شسته و با کاغذ صافى خشک مى کنيم .
  • محلول مورد آزمايش را زير الکترود پی اچ متر قرار داده و پی اچ ان را یادداشت می کنیم.
  • الکترودها را در پايان کار در آب مقطر قرار دهيد.

پی اچ و فعاليت موجودات خاک

فعاليت، رشد و تکثير موجودات زنده خاک شديداً تحت تأثير تغييرات پی اچ خاک قرار می گیرد. باکترى ها و اکتينوميست ها در پی اچ خنثی حداکثر فعاليت خود را دارند رشد آن ها در پی اچ کمتر از 5/5 متوقف می شود.

قارچ ها در پی اچ های مختلف به خوبى قادر به زندگى و فعاليت هستند. بنابراين در خاک هاى اسيدى جمعيت قارچ ها غلبه داشته ولى در خاک هاى نزديک به واکنش خنثى به علت رقابت شديد باکترى ها و اکتينوميست ها فعاليت و رشد آن ها محدود مى شود.

به طور کلى مى توان پی اچ بين ۶ تا ۷ را مناسب ترين حالت براى واکنش هاى بيولوژيکى  خاک دانست.

انواع پی اچ متر

رابطه پی اچ و عناصر غذايى قابل استفاده

از جمله اثرات مهم و قابل توجه پی اچ خاک بر روی رشد گياه، اثر آن در قابليت جذب عناصر غذايى است. مثلاً با افزايش پی اچ قابليت جذب يون هاى کلسيم و منيزيم در محلول خاک افزايش می يابد. بيشترين قابليت جذب آهن و منگنز در پی اچ کمتر از ۶ است و بر عکس قابليت جذب ازت و گوگرد در پی اچ ۵/5 به بالا افزايش پيدا مى کنند.

منبع : رویان ایران | بزرگترین مرجع تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی کشور

امتیاز دهی به محتوا

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

فرم درخواست مشاوره