وسایل آزمایشگاه شیمی

فهرست عنواین

تجهیزات آزمایشگاهی شیمی

لوازم آزمایشگاه و تجهیزات آزمایشگاهی مهم ترین بخش یک آزمایشگاه به شمار می روند. در این مقاله سعی می کنیم به مهم ترین و پرکاربردترین وسایل آزمایشگاه شیمی اشاره کنیم.

آبفشان يا پيست:

آبفشان یا پیست حاوي آب مقطر يا ساير مايعات است و براي شستشوي ظروف و مواد و همچنين اضافه كردن حلال به كار مي رود. پیست به طور معمول از جنس پلاستیک ساخته می شود و وظیفه اصلی آن در آزمایشگاه شستن ظروف توسط آب مقطر داخلش می باشد.

پیست

ارلن مایر:

یکی دیگر از وسایل آزمایشگاهی ارلن است، ارلن ظرف مخروطي شكل و شیشه ای است كه در اندازه هاي متفاوت موجود می باشد. قسمت بـالاي آن باريـك تـر و اندكي برگشته و قيفي شكل است. بـه دلیل ظاهر مخروطی شکل ارلن مایر هـم از ريختن مايع به بيرون ظرف جلـوگيري می شود و هـمچنین امکان این فراهم می شود تا محلول آسان تر بـه داخل ظرف منتقل شود. ارلن ممكن است ساده يا مندرج باشد. از نوع مندرج آن بـراي برداشتن حجم معيني از مايع يا تعيين تقريبـي حجـم مـايع اسـتفاده مي شود . اما نوع ساده آن براي فعالیت هایی نظیر گرم كـردن مايعـات و تيتراسـيون اسـتفاده مـي شود.

ارلن مایر

اسپاتول يا قاشقك:

اسپاتول ابزاری شيشه اي، چيني، پلاستیکی و يا فلزي است كـه داراي دو سر متفاوت مي باشد، يك سر آن قاشق مانند است، و سر دیگر آن كمـي پهـن تـر می باشد و براي نرم كـردن، خرد کردن و یا خراشیدن مـواد جامـد و برداشـتن آن ها استفاده مي شود.

اسپاتول يا قاشقك

استوانه مدرج يا مزور:

مزوز که به آن استوانه مدرج نیز گفته می شود لوله ای شيشه اي و استوانه اي شكل، مشابه لوله آزمـايش اسـت، داراي پايه پهـن شيشـه اي اسـت كه مي تواند آن را روي ميز بـه طـور قـائم نگـه دارد. لبـه آن ماننـد بشـر، برگشـتگي شيار مانندي براي خالي كردن محلول دارد. تفاوت درجه بندي آن با بورت و پيپت در اين است كه درجه هاي كوچكتر آن در پايين قرار دارد.

استوانه مدرج يا مزور

بورت:

بورت لوله ای دراز، باريك و شیشه ای است كه در انتهـاي آن محلي براي خارج شدن محلول وجود دارد. از بورت در تيتراسيون و اندازه گيري حجم مايعات استفاده مي شـود.

بورت

پايه:

ابزاري فلزي است كه براي نگه داشتن وسايل آزمايشگاهي نظيـر بورت و قيف جداكننده و سوار كردن سيستم هـاي تقطيـر، رفلاكـس و… از آن استفاده مي شود.

پایه ازمایشگاه

توري نسوز:

 وسيله اي مشبك و فلزي است كه قسمت وسط آن روكشي نسوز دارد و ماننـد مثلـث نسوز روي سه پايه قرار گرفته تا حرارت مستقيم به آن ها نرسد و حرارت پخش شود.

توري نسوز

جاي لوله آزمايش:

  وسيله اي است كه براي قرار دادن لوله هاي آزمايش از آن استفاده مـي شـود . انـواع مختلف جا لوله ای چوبي و فلزي وجود دارد.

جاي لوله آزمايش

چراغ بونزن:

یکی از تجهیزات آزمایشگاه شیمی چراغ گازي آزمايشگاهي است كه در آن يك گاز سوختي مثل متـان ، بوتـان يـا گـاز شهري با هـوا مخلـوط شـده و مـي سـوزد. اين ابزار براي گرمـا دادن بـه مـواد و گـرم کـردن محلـول هـا و … استفاده مي شود.

چراغ بونزن

شيشه ساعت:

شيشه ساعت همان طور كه از نامش پيداست، ابزاري شبيه شيشه ساعت است و در اندازه هاي مختلف ساخته مي شود . از شيشه ساعت براي تبخير سريع مايعات و محلول ها استفاده مي شود . در بعضي موارد از اين وسيله براي توزين و يا انتقال مواد نيز استفاده مي شود.

شيشه ساعت

قيف:

یکی از وسایل شیشه ای آزمایشگاه قیف شیشه ای است، قيف شيشه اي ابزار مخروطـي شـكل اسـت كـه در قسـمت پـايين آن لولـه باريك و بلندي قرار دارد. نوك اين لوله مورب است شيب بدنه قيـف معمـولاً ۶۰ درجه است . از قيف براي انتقال محلول از ظرفي به ظـرف ديگـر اسـتفاده مـي شـود.

قیف آزمایشگاهی

سانتریفیوژ:

یکی از مهمترین تجهیزات آزمایشگاه شیمی سانترفیوژ آزمایشگاهی است. این دستگاه برای جداسازی و تفکیک اجزای مختلف یک نمونه بر اساس ویژگی ­های مولکولی مثل چگالی و وزن مورد استفاده قرار می­ گیرد. لوله ­هایی که داخل سانتریفیوژ قرار داده می­ شوند (فالکون) باید دارای جدار محکم و ضخیم باشند تا بتوانند فشار ناشی از نیروی گریز از مرکز  را تحمل کنند، بهتر است که درب لوله­ ها از نوع پیچی باشند تا هنگام سانتریفیوژ محکم و بدون نشت باشند و محتویات لوله خارج نشود. لوله­ هایی که داخل دستگاه سانتریفیوژ قرار می­ دهید باید بالانس وزنی داشته باشند و حتماً باید جایگاه رو به روی لوله نیز توسط لوله ­ای دیگر پر شود، می ­توان برای هم وزن کردن  لوله مقابل با لوله اصلی از آب مقطر یا اتانول 70 درصد استفاده کرد.   

سانتریفیوژ

هود آزمایشگاهی:

هودها در آزمایش ­هایی مورد استفاده قرار می ­گیرند که خطر تولید و پخش شدن ذرات آلوده مثل آیروسل­ ها در حین آزمایش وجود دارد، پس برای جلوگیری از پخش آلودگی و حفاظت از پرسنل و محیط آزمایشگاه در برابر ذرات آلوده چنین آزمایش­ هایی زیر هود انجام می­ شوند.   

هود لامینار و شیمی

پیپت و میکروپیپت:

پیپت وسیله ­ای است که برای برداشتن حجم معین مایعات از آن استفاده می­ شود و برای برداشتن حجم­ های در حد میکرولیتر از میکروپیپت ­ها استفاده می کنند که نسبت به پیپت ­های شیشه ­ای که عموماً برحسب میلی لیتر مدرج شده­ اند، دقیق­ تر هستند.

پیپت و میکروپیپت

شیکر:

در بین وسایل آزمایشگاه شیمی از شیکر آزمایشگاهی برای هم زدن و مخلوط کردن مایعات استفاده می­ شود که سبب یکنواخت و یکدست شدن نمونه می ­شود. شیکر ها می­ توانند تنظیم دمایی نیز داشته باشند. این دستگاه هنگام کار آیروسل تولید می­ کند و باید پس از پایان شیک حداکثر به مدت 5 دقیقه در آن بسته بماند و پس از آن باید دستگاه توسط ماده ضدعفونی کننده مثل اتانول 70 درصد استریل شود.

شیکر اوربیتال

هموژنایزر:

یکی دیگر از وسایل آزمایشگاه شیمی هموژنایزر آلتراسونیک است. این دستگاه برای خرد کردن، همگن کردن نمونه­ ها و لیز کردن سلول ­ها مورد استفاده قرار می ­گیرد. این دستگاه همانند شیکر باید پس از اتمام کار به مدت 1 الی 5 دقیقه بسته بماند.

هموژنایزر آلتراسونیک

سونیکاتور:

سونیکاتور دستگاهی است که قابلیت تولید صوت در فرکانس بالا را دارد و سلول­ ها و اسید های نوکلئیک را تخریب می ­کند. به دلیل این که حجم زیادی از انرژی وارد مایع می ­شود آیروسل زیادی تولید می ­کند اما اگر نوک سونیکاتور به عمق کافی درون مایع فرو برود مقدار آیروسل ها کاهش می ­یابد.

سونیکاتور

اسپینر و ورتکس:

از این دستگاه برای مخلوط کردن شدید مایعات و یا جمع کردن ذرات و قطرات مایع (رسوب) در ته ظرف آزمایشگاهی استفاده می ­شود.

ورتکس

هات پلیت:

برای حرارت دادن مایعات تا دمای 100 درجه سانتی گراد یا بیشتر مورد استفاده قرار می ­گیرد. بهتر است از دمایی بالای 100 درجه سانتی گراد استفاده نشود.

هات پلیت مگنت استیرر آزمایشگاهی

سخن پایانی

در این مقاله سعی کردیم با بررسی جامع مهمترین وسایل آزمایشگاه شیمی، شما را با انواع تجهیزات آزمایشگاهی و کاربردهای آن ها آشنا کنیم.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن

فرم درخواست مشاوره