دستگاه اتوکلاو

اتوکلاو یا دستگاه استریل با بخار، وسیله ای است که استریل سازی را با استفاده از حرارت به همراه بخار و فشارانجام می دهد. عوامل کلیدی برای یک استریل سازی موفق در اتوکلاو، دما، بخار، فشار و زمان هستند.

ارسال با کمترین هزینه

به صرفه برای دستگاه های بزرگ و حجیم

Asset 8

ضمانت اصالت

به همراه گارانتی یک ساله (تجهیزات)

مشاوره رایگان

باشماره 09128146417 تماس بگیرید!

 اتوکلاو

دستگاه اتوکلاو  

اتوکلاو یکی از پرکاربردترین دستگاه ها در بسیاري از زمینه ها مانند: میکروبشناسی، پزشکی، دامپزشکی، قارچ شناسی، دندان پزشکی و … بشمار می رود. ظروف شیشه اي، زباله هاي پزشکی، ظروف آزمایشگاهی، محیط هاي کشت و … موادي هستند که توسط اتوکلاو استریل می شوند.

اتوکلاو (Autoclave) یا دستگاه استریل با بخار، وسیله ای است که استریل سازی را با استفاده از حرارت به همراه بخار و فشار انجام می دهد. این وسیله توسط میکروبیولوژیست معروف فرانسوي به نام چارلز چمبرلن در سال 1879 اختراع شد.

واژه اتوکلاو از ترکیب دو واژه اتو (از زبان یونانی) به معنای خودکار و کلاویس (از زبان لاتین) به معنای کلید تشکیل شده است. اتوکلاو و علوم آزمایشگاهی دو جز جدا نشدنی از یکدیگر هستند.

آشنایی با اتوکلاو

برای آشنایی بیشتر با دستگاه اتوکلاو ویدئوی زیر را ببینید:

RoyanIran

 

جدول مقایسه اتوکلاو شرکت های داخلی:

عکس اتوکلاوشرکت تولید کنندهکلاس دستگاهحجم دستگاهجنس مخزنجنس بدنهمحدوده دمامحدوده فشار
اتوکلاو ریحان طبریحان طبN10-25-75-100S.S 316ورق گالوانیزه با رنگ استاتیک121.5Bar 1.2
اتوکلاو کاووش مگاکاووش مگاN10-25-50-75-100استیلاستیل105-1251.4 Bar
اتوکلاو ایران تولیدایران تولیدN25-55-75-100استیلاستیل1251.4 Bar
اتوکلاو دندانپزشکیکاووش مگاB دندانپزشکی18-23-30استیلفولاد با رنگ الکترو استاتیک1342 Bar

 

انتخاب کلاس مناسب اتوکلاو 

اتوکلاو ها به صورت کلی به سه دسته یا سه کلاس تقسیم می شوند.

  • اتوکلاو کلاس N یا اتوکلاو زودپزی

اتوکلاو کلاس N

اتوکلاو کلاس N کوچک هستند و برای استریل کردن وسایل ساده استفاده می شوند. حرف N نماد نام کلی دستگاه است که به معنای وسایل جامد بدون پوشش است (Naked solid products).

در نتیجه از این دستگاه نمیتوان برای دارای بسته بندی، اجسام تو خالی، منسوجاتی مثل پارچه و مواد متخلخل استفاده نمود.

این نوع دستگاه (Class N autoclaves) بدون خالی کردن هوا و با فشار بخار، هوای درون محفظه را جایگزین می نمایند و از پمپ وکیوم برای این کار استفاده نمی کنند.

  • اتوکلاو کلاس B

اتوکلاو کلاس B هم کوچک هستند اما توان و کاربرد آنها با دستگاه های بزرگ صنعتی قابل مقایسه است. حرف B نماد نام کلی دستگاه به معنای استریل کننده های قوی و کوچک است (Big Steam Sterilizers)، این نامگذاری به این دلیل است که با حجم کوچک کار استریل سازی را به خوبی انجام می دهد.

هر وسیله ای می تواند توسط این دستگاه استریل شود، این امر شامل اجسام تو خالی و دارای بسته بندی و پارچه و منسوجات و … می شود.

اتوکلاو آزمایشگاهی کلاس B

این کلاس (Class B autoclaves) می توانند دارای دسته نگهدارنده، پره های چرخنده و … نیز باشند. این دستگاه دارای دو مرحله وکیوم اولیه و ثانویه است و در نتیجه برای خشک کردن وسایل در حال استریل سازی و تسریع روند استریل شدن مناسب می باشد.

  • اتوکلاو کلاس S

این دسته از اتوکلاو ها (Class S autoclaves) حد واسط دو دسته نوع N و B هستند. اتوکلاو کلاس S با چندین بار استفاده از فشار بخار، عمل تخلیه هوا را قوی تر از کلاس N انجام می دهند اما توانایی استریل سازی آنها محدود است و توانایی استریل نمودن پارچه و سایر منسوجات را ندارند.

جدول دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف

در جدول زیر دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف مشخص شده است.

مواد مورد نظر برای اتوکلاو

دما (°C)

زمان(MIN)فشار(BAR)
مواد پارچه ای و شیشه آلات و وسایل دارای بسته بندی

134

72.1
وسایل و لوازم بدون بسته بندی13442.1
مواد لاستیکی و پلاستیک های قابل اتوکلاو12115

1.1

 

خرید اتوکلاو آزمایشگاهی با قیمت مناسب

برای خرید اتوکلاو آزمایشگاهی به استاندارد ها و ضخامت و جنس مخزن آن توجه کنید، اتوکلاو دستگاهی خطرناک با احتمال انفجار دارد

مطالعه بیشتر در مورد اتوکلاو

 

بررسی نحوه استریل سازی و عملکرد اتوکلاو ها

عوامل کلیدی برای یک استریل سازی موفق در دستگاه، دما، بخار، فشار و زمان هستند که در سه فاز فرآیند استریل شدن صورت میگیرد.

  • فاز تهویه Conditioning Phase) C)

هوا در این دستگاه مانعی برای استریل سازی به شمار می روند و بایستی تخلیه گردد. در دستگاه هایی که سیستم تخلیه هوای پویا دارند، این کار به وسیله یک پمپ وکیوم صورت می گیرد. در مواردی که از پمپ وکیوم استفاده نمی شود، می توان از پالس های فشار یا فلاش های بخار برای این کار استفاده نمود.

در دستگاه های بدون پمپ معمولا فشار بخار را وارد محفظه بسته دستگاه می کنند تا جایی که هوای موجود را جایگزین کند، در این روش هوا توسط بخار از خروجی دستگاه تخلیه می شود.

اتوکلاو

  • فاز بخاردهی Exposure Phase) S)

بعد از تخلیه هوای محفظه، خروجی دستگاه بسته می شود و بخار همچنان به محفظه اضافه می شود تا دما و فشار درون محفظه به سرعت افزایش یافته و به میزان از پیش تعیین شده برای استریل سازی برسد. پس از اینکه دما و فشار به میزان مورد نظر رسید، شرایط داخلی محفظه برای مدت لازم برای استریل سازی به صورت ثابت نگه داشته می شود.

  • فاز تخلیه Exhaust Phase) E)

در مرحله تخلیه، خروجی دستگاه باز می شود و بخار از خروجی خارج شده و از فشار درون محفظه کاسته می شود. در این مرحله وسیله های موجود در اتوکلاو به تدریج خشک می شوند. مرحله تخلیه بخار یا از طریق خروجی متصل به دیگچه داخلی صورت می پذیرد و یا توسط پیچ های موجود بر روی درب دستگاه انجام می شود.

هر دستگاه مراحل فوق را بسته به ساختار مکانیکی خود و نوع مواد در حال استریل شدن به یکی از روش های زیر انجام می دهد:

بررسی روش های استریل سازی اتوکلاوها

  • استفاده از سیکل گرانشی ( Gravity cycle)

 این سیستم ساده ترین روش را برای استریل سازی با بخار به کار می گیرد. در این سیستم بدون استفاده از نیروی مکانیکی، تنها بخار آب جایگزین هوای داخل محفظه دستگاه می شود. از این روش برای استریل کردن ظروف شیشه ای تو خالی و بدون درب، وسایل پزشکی بدون بسته بندی، ضایعات عفونی و وسایل آشپزی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل وکیوم (pre vacuum & post vacuum cycle)

در این سیستم قبل و بعد از استریلازیسیون، به وسیله پمپ وکیوم هوای داخل محفظه تخلیه می شود. از این روش برای استریل کردن وسایل بسته بندی شده، وسایل مربوط به نگهداری حیوانات آزمایشگاهی وزباله های عفونی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل مایعات (liquid cycle)

 در این سیکل خروجی به صورت آهسته انجام می شود تا از جوشیدن بیش از حد مایعات جلوگیری شود.از این روش برای استریل سازی محیط های کشت، آب ، محیط های لیزوژنی و سایر مایعات پزشکی که قابلیت استریل شدن را دارند استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل استفاده فوری یا فلاش (immediate use or Flash)

در این روش از دمای بالا (حدود 135 درجه سانتی گراد) در مدت زمان کمتر استفاده می شود. از این روش برای استریل سازی فوری وسایل پزشکی مقاوم به حرارت استفاده می شود.

کیفیت بخار انجام این روش استریل سازی بسیار مهم است. بخار لازم برای این کار بخار خشک نامیده می شود و بایستی 97 درصد فاز گازی و 3 درصد فاز مایع داشته باشد. اگر میزان رطوبت از 3 درصد کمتر باشد، به دلیل حرارت بسیار (super heat) بالا باعث خشکی می شود و برای استریل سازی با بخار مناسب نخواهد بود.

دمای معمول برای این روش استریل سازی از °c121 تا °c135 است. در این دما اغلب میکرو ارگانیسم ها مانند ویروس ها، اسپور ها، باکتری ها و قارچ ها از بین خواهند رفت. تمامی مواد موجود در اتوکلاو بایستی برای مدت زمانی که از طرف شرکت سازنده با توجه به سیستم دستگاه پیشنهاد شده است، در معرض این دما قرار بگیرند.

اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو (به فرانسوی: Autoclave) وابسته به دما و فشار است و بر این اساس یک بازه زمانی شامل زمان لازم برای هر سه چرخه ذکر شده در نظر گرفته می شود. در جدول زیر یک نمونه از زمان بندی استاندارد نشان داده شده است.

عیب یابی اتوکلاو

در استریل کردن نیز محدودیت هایی برای قرار دادن مواد و وسایل وجود دارد که در جدول زیر به مواد و وسایلی که قابلیت اتوکلاو شدن را دارند و مواردی که بایستی از قرار دادن آنها در دستگاه خودداری شود اشاره شده است.

 فشار اتوکلاو

فشار اتوکلاو همان فشار بخار داخل محفظه اتوکلاو می باشد که اصطلاحا فشار بخار اشباع برای از بین بردن میکروارگانیسم ها در مواد و وسایل ما اثر می کند. معمولا فشار بخار برای استریل سازی ۱۵ PSI می باشد.

دیگر انواع اتوکلاو

به طور کلی طیف گسترده ای از اتوکلاوها وجود دارد که به این شکل دسته بندی می شوند:

  • اتوکلاو افقی بزرگ

اتوکلاو افقی بزرگ که عموما از کلاس B هستند، در صنایع و کارخانه ها و بخش استریل بیمارستان های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند و حجم بالای نمونه را استریل می نمایند.

  • اتوکلاو افقی رومیزی

اتوکلاو افقی رومیزی برای آزمایشگاه هایی که مصرف استریل سازی کمتری دارند مورد استفاده است. علاوه بر حجم کوچک و عدم اشغال فضای اضافی، به دلیل روش استفاده ساده، احتمال آسیب دیدگی کاربران را در هنگام استفاده کاهش می دهد. از انواع اتوکلاوهای افقی می توان به اتوکلاو آرایشگاهی اشاره کرد. 

  • اتوکلاو دیگی

اتوکلاو دیگی با حجم های بزرگ برای استریل کردن مواد و وسایل آزمایشگاه ها به کار می رود اما بدلیل حجم بزرگ قابلیت وکیوم کمتری دارد، لذا نمی توان برای استریل سازی تمام وسایل از آن استفاده کرد.

  • اتوکلاو کشویی

اتوکلاو کشویی یا همان اتوکلاو چشم پزشکی و اتوکلاو دندانپزشکی در حجم ۲ تا ۸ لیتر دارای کاست های کشویی که مواد در داخل این کاست ها گذاشته می شوند.

  • اتوکلاو عمودی

اتوکلاو عمودی نیز از دارای سایز کوچک می باشند و برای مکان های کوچک کاربردی هستند. این دستگاه ها به صورت ایستاده بر روی زمین قرار دارند و به دلیل در دسترس بودن قسمت های مختلف دستگاه برای اعتبار سنجی کار را برای کاربران تسهیل می نمایند.

فضای داخلی این دستگاه ها عموما به صورت استوانه ساخته می شود و به این دلیل به جای اشغال فضای روی زمین از فضای عمودی استفاده کرده و در نتیجه حجم آنها برای آزمایشگاه های پر مصرف نیز مناسب خواهد بود.

  • اتوکلاو پالس وکیوم

اتوکلاو پالس وکیوم با استفاده از فشار بالا (حدود 1835 میلی متر جیوه) و دمای حدود 135 درجه سانتی گراد استریل سازی را انجام می دهند و باعث از بین رفتن میکروارگانیسم ها می شوند. محفظه داخلی این دستگاه از استیل ضد زنگ با عیار  304/316L ساخته شده که برای مقاومت به اسید شهرت دارد.

این دستگاه با استفاده از سیستم الکتریکی هوشمند و قابل برنامه ریزی و حساسیت دمایی بالا برای استریل سازی کامل و بدون خطا مشهور است.

  • اتوکلاو محیط کشت

اتوکلاو محیط کشت برای آماده سازی محیط کشت های آزمایشگاهی بسیار کاربردی هستن. این دستگاه ها در حجم های متفاوت ساخته می شوند (از 10 لیتر تا 120 لیتر)، و معمولا دارای سیستم های خنک کننده هستند تا سرعت فرایند استریل سازی را افزایش دهند.

  • اتوکلاو عبوری

اتوکلاو عبوری به صورت دروازه هایی برای انتقال وسایل استریل شده به کار می روند. این دستگاه شامل یک فضای مشترک است که ورودی آن در بخش استریل و خروجی آن به اتاق یا دریچه ای است که افراد می توانند وسایل استریل شده را از آنجا دریافت نمایند. این روش بسیار سریع عمل می نماید و دارای سیستم خنک کننده است تا از آسیب دیدن کاربران با اشیاء داغ پس از استریل شدن جلوگیری شود.

  • اتوکلاو دندانپزشکی

اتوکلاو دندانپزشکی برای استریل سازی وسایل دندانپزشکی استفاده می شود. به وسیله این دستگاه، وسایل مقاوم به حرارت در این حرفه، در زمان کم با دمای بالا استریل می شود.علاوه بر این این دستگاه با حجم کم و روش استفاده آسان و سیستم خنک کننده از نظر زمانی و امنیت کاربر بسیار به صرفه است. معمولا برای این کار از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود.

  • اتوکلاو پرتابل

اتوکلاو پرتابل مثل زودپز های موجود در آشپزخانه هستند و تمام مراحل اتوکلاو های بزرگ را در ابعاد کوچک انجام می دهند. این دستگاه ها می توانند اتومات یا آنالوگ باشند و به دلیل اندازه کوچک و امکان جا به جایی آسان، می توان از آنها در مواردی که برای آزمایش ها جایگاه ثابتی وجود ندارد، در بیمارستان های صحرایی، خدمات درمانی سیار و تحقیقات محیطی و… استفاده نمود.

  • اتوکلاو بیمارستانی

اتوکلاو های بیمارستانی جهت استریل سازی وسایل بیمارستانی و یا زباله های بیمارستانی با حجم بالا مورد استفاده قرار میگیرند تا مواد عفونی در فاظلاب پخش نشوند. در این حالت زباله های بیمارستانی پس از استریل شدن با ترکیب نسبت ۱ به ۱۰ با وایتکس در فاظلاب شهری رها می شوند.

  • اتوکلاو ماسک

ماسک در مرحله نهایی خروج از واحد تولیدی باید استریل شود، برای استریل سازی ماسک از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود که در حالت کلی به دلیل زمان بر بودن فرآیند اتوکلاو، دستگاه اتوکلاو ماسک برای استریل کردن ماسک به صرفه نیست و بیشتر از لامپ های یوی وی استفاده می شود.

  • اتوکلاو پزشکی

اتوکلاو اتاق عمل با دارا بودن سیکل کوئیک و یا سریع (۱۰ تا ۱۵ دقیقه)، تجهیزات عمل را به سرعت استریل می کند تا در عمل های سرپایی و سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اجزای اتوکلاو

اجزای دستگاه اتوکلاو شامل بدنه اصلی استیل ضد زنگ ۳۰۴ یا ۳۱۶ به همراه هیتر حرارتی برای بخار کردن آب و سیستم کنترل دما و فشار برای تنظیم مسیر سیکل های استریل سازی می باشد. در کنار آن شیر های تخلیه آب و بخار و شیر های اطمینان فشار برای ایمنی کاربر مورد استفاده قرار میگیرد.

عیب یابی اتوکلاو 

جهت عیب یابی دستگاه اتوکلاو، لیستی از مشکلات عمده این دستگاه و راهکار فنی پیشنهادی تهیه شده است که به شرح ذیل است:

  • مشکل: چرخه استريليزاسيون بدون دليل متوقف شده است.
  • علت مشکل: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • راه حل فنی: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • مشکل: انديکاتور بيولوژي مثبت است.
  • علت مشکل: انديكاتور بيولوژي براي عملكرد چرخه مناسب نيست.
  • راه حل فنی: از انديكاتور بيولوژي با سري ساخت يا سازنده ديگر استفاده كنيد، پارامترها را با دقت ثبت كنيد.
  • مشکل: فشار بخار خيلي پايين است.
  • علت مشکل: واشر در خراب است.بخار داخلي در اجزاي دیگر اتوکلاو نشت مي كند.
  • راه حل فنی: واشر را بررسي و آن را تعويض كنيد.دريچه هاي الكتريكي و غيره را بررسي كنيد.
  • مشکل: فشار بخار زياد است.
  • علت فنی: اتوكلاو بيش از حد بارگذاري شده است.اتوكلاو كاليبر نيست.
  • راه حل فنی: اقلام درون دستگاه را کم کنيد.اتوكلاو را كاليبر كنيد.
  • مشکل: وسايل استريل شده مرطوب باقي مي مانند.
  • علت فنی: دريچه بخار معيوب است.آب گذر اتاقك استريليزاسيون مسدود شده است.بارگذاري در اتوكلاو بيش از حد است.اتوكلاو تراز نيست.
  • راه حل فنی: دريچه بخار را كنترل/ تميزكنيد. دريچه را تعويض نماييد.سيستم آبگذر را كنترل/تميزكنيد.اقلام درون دستگاه را کم کنيد. چرخة استريليزاسيون را تكرار نماييد.اتوكلاو را تراز كنيد.

 

سوالات متداول در خصوص دستگاه اتوکلاو

اتوکلاو (autoclave) چیست؟

دستگاه اتوکلاو یا دستگاه استریل با بخار یکی از مهم ترین تجهیزات آزمایشگاهی می باشد که با استفاده از حرارت به همراه بخار تحت فشار، برای استریل کردن به کار می رود.

دستگاه اتوکلاو چه کاربردی دارد؟

همچنان که اشاره شد دستگاه اتوکلاو در فرآیند  استریل سازی کاربرد زیادی دارد از این رو از این دستگاه در مراکز بهداشتی، آزمایشگاهی، تجهیزات پزشکی، دندان پزشکی، دامپزشکی، صنایع شیمیایی، صنایع مواد غذایی و مکان هایی که استریل کردن در آن ها اهمیت دارد کاربرد دارد.

کیفیت دستگاه اتوکلاو ایرانی چگونه است؟

دستگاه اتوکلاو تولید ایران بخصوص کلاس N بدلیل شباهت به زود پز های رایج و تجربه شرکت های ایرانی در ساخت قطعات این دستگاه، اتوکلاو ایرانی کیفت قابل قبولی دارد. اتوکلاو ها المان های الکتریکی زیادی ندارند و قیمت اصلی این دستگاه ها استیل به کار رفته در آنها است لذا خرید دستگاه ایرانی صرفه اقتصادی زیادی برای آزمایشگاه های داخلی دارد.

تفاوت اتوکلاو و فور درچیست؟

دستگاه اتوکلاو وظیفه استریل سازی با بخار آب را دارد و فور یا آون وظیفه گرم نمودن نمونه آزمایش را تا دمای ۲۰۰ درجه سلسیوس دارد و این عملیات تحت فشار اتمسفر است درحالیکه در اتوکلاو تحت فشار ۱ بار عملیات صورت می پذیرد.

ارسال دستگاه اتوکلاو توسط رویان ایران چند روزه انجام می شود؟

دستگاه اتوکلاو های سطلی معمولا به صورت آماده می باشند و یا نهایتا ۱ هفته زمان ساخت آنها به طول می انجامد، درحالیکه عملیات ساخت دستگاه اتوکلاو کلاس B تا یک ماه زمان می برد.

قیمت دستگاه اتوکلاو در چه رنجی می باشد؟

در شش ماهه دوم سال ۹۹ قیمت دستگاه اتوکلاو ایرانی کلاس N سطلی در بازه ی ۷.۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای اتوکلاو های ۲۵، ۵۰، ۷۵ و  ۱۰۰ لیتری می باشد و اتوکلاو های کلاس B از ۲۵ میلیون تومان شروع شده و تا چند صد میلیون تومان معامله می شود.

خرید اتوکلاو با چه ضمانتی صورت میگیرد؟

خرید دستگاه اتوکلاو با ۱ سال ضمانت و ۱۰ سال خدمات پس از فروش در رویان ایران صورت می‌گیرد. دستگاه اتوکلاو سطلی نیاز به نصب توسط شرکت ندارد و به راحتی دستگاه آماده کار می باشد. اما نصب اتوکلاو کلاس B در محل صورت می پذیرد.

منبع : رویان ایران | بزرگترین مرجع تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی کشور

5/5 - (2 امتیاز)

 اتوکلاو

دستگاه اتوکلاو  

اتوکلاو یکی از پرکاربردترین دستگاه ها در بسیاري از زمینه ها مانند: میکروبشناسی، پزشکی، دامپزشکی، قارچ شناسی، دندان پزشکی و … بشمار می رود. ظروف شیشه اي، زباله هاي پزشکی، ظروف آزمایشگاهی، محیط هاي کشت و … موادي هستند که توسط اتوکلاو استریل می شوند.

اتوکلاو (Autoclave) یا دستگاه استریل با بخار، وسیله ای است که استریل سازی را با استفاده از حرارت به همراه بخار و فشار انجام می دهد. این وسیله توسط میکروبیولوژیست معروف فرانسوي به نام چارلز چمبرلن در سال 1879 اختراع شد.

واژه اتوکلاو از ترکیب دو واژه اتو (از زبان یونانی) به معنای خودکار و کلاویس (از زبان لاتین) به معنای کلید تشکیل شده است. اتوکلاو و علوم آزمایشگاهی دو جز جدا نشدنی از یکدیگر هستند.

آشنایی با اتوکلاو

برای آشنایی بیشتر با دستگاه اتوکلاو ویدئوی زیر را ببینید:

RoyanIran

 

جدول مقایسه اتوکلاو شرکت های داخلی:

عکس اتوکلاوشرکت تولید کنندهکلاس دستگاهحجم دستگاهجنس مخزنجنس بدنهمحدوده دمامحدوده فشار
اتوکلاو ریحان طبریحان طبN10-25-75-100S.S 316ورق گالوانیزه با رنگ استاتیک121.5Bar 1.2
اتوکلاو کاووش مگاکاووش مگاN10-25-50-75-100استیلاستیل105-1251.4 Bar
اتوکلاو ایران تولیدایران تولیدN25-55-75-100استیلاستیل1251.4 Bar
اتوکلاو دندانپزشکیکاووش مگاB دندانپزشکی18-23-30استیلفولاد با رنگ الکترو استاتیک1342 Bar

 

انتخاب کلاس مناسب اتوکلاو 

اتوکلاو ها به صورت کلی به سه دسته یا سه کلاس تقسیم می شوند.

  • اتوکلاو کلاس N یا اتوکلاو زودپزی

اتوکلاو کلاس N

اتوکلاو کلاس N کوچک هستند و برای استریل کردن وسایل ساده استفاده می شوند. حرف N نماد نام کلی دستگاه است که به معنای وسایل جامد بدون پوشش است (Naked solid products).

در نتیجه از این دستگاه نمیتوان برای دارای بسته بندی، اجسام تو خالی، منسوجاتی مثل پارچه و مواد متخلخل استفاده نمود.

این نوع دستگاه (Class N autoclaves) بدون خالی کردن هوا و با فشار بخار، هوای درون محفظه را جایگزین می نمایند و از پمپ وکیوم برای این کار استفاده نمی کنند.

  • اتوکلاو کلاس B

اتوکلاو کلاس B هم کوچک هستند اما توان و کاربرد آنها با دستگاه های بزرگ صنعتی قابل مقایسه است. حرف B نماد نام کلی دستگاه به معنای استریل کننده های قوی و کوچک است (Big Steam Sterilizers)، این نامگذاری به این دلیل است که با حجم کوچک کار استریل سازی را به خوبی انجام می دهد.

هر وسیله ای می تواند توسط این دستگاه استریل شود، این امر شامل اجسام تو خالی و دارای بسته بندی و پارچه و منسوجات و … می شود.

اتوکلاو آزمایشگاهی کلاس B

این کلاس (Class B autoclaves) می توانند دارای دسته نگهدارنده، پره های چرخنده و … نیز باشند. این دستگاه دارای دو مرحله وکیوم اولیه و ثانویه است و در نتیجه برای خشک کردن وسایل در حال استریل سازی و تسریع روند استریل شدن مناسب می باشد.

  • اتوکلاو کلاس S

این دسته از اتوکلاو ها (Class S autoclaves) حد واسط دو دسته نوع N و B هستند. اتوکلاو کلاس S با چندین بار استفاده از فشار بخار، عمل تخلیه هوا را قوی تر از کلاس N انجام می دهند اما توانایی استریل سازی آنها محدود است و توانایی استریل نمودن پارچه و سایر منسوجات را ندارند.

جدول دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف

در جدول زیر دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف مشخص شده است.

مواد مورد نظر برای اتوکلاو

دما (°C)

زمان(MIN)فشار(BAR)
مواد پارچه ای و شیشه آلات و وسایل دارای بسته بندی

134

72.1
وسایل و لوازم بدون بسته بندی13442.1
مواد لاستیکی و پلاستیک های قابل اتوکلاو12115

1.1

 

خرید اتوکلاو آزمایشگاهی با قیمت مناسب

برای خرید اتوکلاو آزمایشگاهی به استاندارد ها و ضخامت و جنس مخزن آن توجه کنید، اتوکلاو دستگاهی خطرناک با احتمال انفجار دارد

مطالعه بیشتر در مورد اتوکلاو

 

بررسی نحوه استریل سازی و عملکرد اتوکلاو ها

عوامل کلیدی برای یک استریل سازی موفق در دستگاه، دما، بخار، فشار و زمان هستند که در سه فاز فرآیند استریل شدن صورت میگیرد.

  • فاز تهویه Conditioning Phase) C)

هوا در این دستگاه مانعی برای استریل سازی به شمار می روند و بایستی تخلیه گردد. در دستگاه هایی که سیستم تخلیه هوای پویا دارند، این کار به وسیله یک پمپ وکیوم صورت می گیرد. در مواردی که از پمپ وکیوم استفاده نمی شود، می توان از پالس های فشار یا فلاش های بخار برای این کار استفاده نمود.

در دستگاه های بدون پمپ معمولا فشار بخار را وارد محفظه بسته دستگاه می کنند تا جایی که هوای موجود را جایگزین کند، در این روش هوا توسط بخار از خروجی دستگاه تخلیه می شود.

اتوکلاو

  • فاز بخاردهی Exposure Phase) S)

بعد از تخلیه هوای محفظه، خروجی دستگاه بسته می شود و بخار همچنان به محفظه اضافه می شود تا دما و فشار درون محفظه به سرعت افزایش یافته و به میزان از پیش تعیین شده برای استریل سازی برسد. پس از اینکه دما و فشار به میزان مورد نظر رسید، شرایط داخلی محفظه برای مدت لازم برای استریل سازی به صورت ثابت نگه داشته می شود.

  • فاز تخلیه Exhaust Phase) E)

در مرحله تخلیه، خروجی دستگاه باز می شود و بخار از خروجی خارج شده و از فشار درون محفظه کاسته می شود. در این مرحله وسیله های موجود در اتوکلاو به تدریج خشک می شوند. مرحله تخلیه بخار یا از طریق خروجی متصل به دیگچه داخلی صورت می پذیرد و یا توسط پیچ های موجود بر روی درب دستگاه انجام می شود.

هر دستگاه مراحل فوق را بسته به ساختار مکانیکی خود و نوع مواد در حال استریل شدن به یکی از روش های زیر انجام می دهد:

بررسی روش های استریل سازی اتوکلاوها

  • استفاده از سیکل گرانشی ( Gravity cycle)

 این سیستم ساده ترین روش را برای استریل سازی با بخار به کار می گیرد. در این سیستم بدون استفاده از نیروی مکانیکی، تنها بخار آب جایگزین هوای داخل محفظه دستگاه می شود. از این روش برای استریل کردن ظروف شیشه ای تو خالی و بدون درب، وسایل پزشکی بدون بسته بندی، ضایعات عفونی و وسایل آشپزی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل وکیوم (pre vacuum & post vacuum cycle)

در این سیستم قبل و بعد از استریلازیسیون، به وسیله پمپ وکیوم هوای داخل محفظه تخلیه می شود. از این روش برای استریل کردن وسایل بسته بندی شده، وسایل مربوط به نگهداری حیوانات آزمایشگاهی وزباله های عفونی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل مایعات (liquid cycle)

 در این سیکل خروجی به صورت آهسته انجام می شود تا از جوشیدن بیش از حد مایعات جلوگیری شود.از این روش برای استریل سازی محیط های کشت، آب ، محیط های لیزوژنی و سایر مایعات پزشکی که قابلیت استریل شدن را دارند استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل استفاده فوری یا فلاش (immediate use or Flash)

در این روش از دمای بالا (حدود 135 درجه سانتی گراد) در مدت زمان کمتر استفاده می شود. از این روش برای استریل سازی فوری وسایل پزشکی مقاوم به حرارت استفاده می شود.

کیفیت بخار انجام این روش استریل سازی بسیار مهم است. بخار لازم برای این کار بخار خشک نامیده می شود و بایستی 97 درصد فاز گازی و 3 درصد فاز مایع داشته باشد. اگر میزان رطوبت از 3 درصد کمتر باشد، به دلیل حرارت بسیار (super heat) بالا باعث خشکی می شود و برای استریل سازی با بخار مناسب نخواهد بود.

دمای معمول برای این روش استریل سازی از °c121 تا °c135 است. در این دما اغلب میکرو ارگانیسم ها مانند ویروس ها، اسپور ها، باکتری ها و قارچ ها از بین خواهند رفت. تمامی مواد موجود در اتوکلاو بایستی برای مدت زمانی که از طرف شرکت سازنده با توجه به سیستم دستگاه پیشنهاد شده است، در معرض این دما قرار بگیرند.

اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو (به فرانسوی: Autoclave) وابسته به دما و فشار است و بر این اساس یک بازه زمانی شامل زمان لازم برای هر سه چرخه ذکر شده در نظر گرفته می شود. در جدول زیر یک نمونه از زمان بندی استاندارد نشان داده شده است.

عیب یابی اتوکلاو

در استریل کردن نیز محدودیت هایی برای قرار دادن مواد و وسایل وجود دارد که در جدول زیر به مواد و وسایلی که قابلیت اتوکلاو شدن را دارند و مواردی که بایستی از قرار دادن آنها در دستگاه خودداری شود اشاره شده است.

 فشار اتوکلاو

فشار اتوکلاو همان فشار بخار داخل محفظه اتوکلاو می باشد که اصطلاحا فشار بخار اشباع برای از بین بردن میکروارگانیسم ها در مواد و وسایل ما اثر می کند. معمولا فشار بخار برای استریل سازی ۱۵ PSI می باشد.

دیگر انواع اتوکلاو

به طور کلی طیف گسترده ای از اتوکلاوها وجود دارد که به این شکل دسته بندی می شوند:

  • اتوکلاو افقی بزرگ

اتوکلاو افقی بزرگ که عموما از کلاس B هستند، در صنایع و کارخانه ها و بخش استریل بیمارستان های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند و حجم بالای نمونه را استریل می نمایند.

  • اتوکلاو افقی رومیزی

اتوکلاو افقی رومیزی برای آزمایشگاه هایی که مصرف استریل سازی کمتری دارند مورد استفاده است. علاوه بر حجم کوچک و عدم اشغال فضای اضافی، به دلیل روش استفاده ساده، احتمال آسیب دیدگی کاربران را در هنگام استفاده کاهش می دهد. از انواع اتوکلاوهای افقی می توان به اتوکلاو آرایشگاهی اشاره کرد. 

  • اتوکلاو دیگی

اتوکلاو دیگی با حجم های بزرگ برای استریل کردن مواد و وسایل آزمایشگاه ها به کار می رود اما بدلیل حجم بزرگ قابلیت وکیوم کمتری دارد، لذا نمی توان برای استریل سازی تمام وسایل از آن استفاده کرد.

  • اتوکلاو کشویی

اتوکلاو کشویی یا همان اتوکلاو چشم پزشکی و اتوکلاو دندانپزشکی در حجم ۲ تا ۸ لیتر دارای کاست های کشویی که مواد در داخل این کاست ها گذاشته می شوند.

  • اتوکلاو عمودی

اتوکلاو عمودی نیز از دارای سایز کوچک می باشند و برای مکان های کوچک کاربردی هستند. این دستگاه ها به صورت ایستاده بر روی زمین قرار دارند و به دلیل در دسترس بودن قسمت های مختلف دستگاه برای اعتبار سنجی کار را برای کاربران تسهیل می نمایند.

فضای داخلی این دستگاه ها عموما به صورت استوانه ساخته می شود و به این دلیل به جای اشغال فضای روی زمین از فضای عمودی استفاده کرده و در نتیجه حجم آنها برای آزمایشگاه های پر مصرف نیز مناسب خواهد بود.

  • اتوکلاو پالس وکیوم

اتوکلاو پالس وکیوم با استفاده از فشار بالا (حدود 1835 میلی متر جیوه) و دمای حدود 135 درجه سانتی گراد استریل سازی را انجام می دهند و باعث از بین رفتن میکروارگانیسم ها می شوند. محفظه داخلی این دستگاه از استیل ضد زنگ با عیار  304/316L ساخته شده که برای مقاومت به اسید شهرت دارد.

این دستگاه با استفاده از سیستم الکتریکی هوشمند و قابل برنامه ریزی و حساسیت دمایی بالا برای استریل سازی کامل و بدون خطا مشهور است.

  • اتوکلاو محیط کشت

اتوکلاو محیط کشت برای آماده سازی محیط کشت های آزمایشگاهی بسیار کاربردی هستن. این دستگاه ها در حجم های متفاوت ساخته می شوند (از 10 لیتر تا 120 لیتر)، و معمولا دارای سیستم های خنک کننده هستند تا سرعت فرایند استریل سازی را افزایش دهند.

  • اتوکلاو عبوری

اتوکلاو عبوری به صورت دروازه هایی برای انتقال وسایل استریل شده به کار می روند. این دستگاه شامل یک فضای مشترک است که ورودی آن در بخش استریل و خروجی آن به اتاق یا دریچه ای است که افراد می توانند وسایل استریل شده را از آنجا دریافت نمایند. این روش بسیار سریع عمل می نماید و دارای سیستم خنک کننده است تا از آسیب دیدن کاربران با اشیاء داغ پس از استریل شدن جلوگیری شود.

  • اتوکلاو دندانپزشکی

اتوکلاو دندانپزشکی برای استریل سازی وسایل دندانپزشکی استفاده می شود. به وسیله این دستگاه، وسایل مقاوم به حرارت در این حرفه، در زمان کم با دمای بالا استریل می شود.علاوه بر این این دستگاه با حجم کم و روش استفاده آسان و سیستم خنک کننده از نظر زمانی و امنیت کاربر بسیار به صرفه است. معمولا برای این کار از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود.

  • اتوکلاو پرتابل

اتوکلاو پرتابل مثل زودپز های موجود در آشپزخانه هستند و تمام مراحل اتوکلاو های بزرگ را در ابعاد کوچک انجام می دهند. این دستگاه ها می توانند اتومات یا آنالوگ باشند و به دلیل اندازه کوچک و امکان جا به جایی آسان، می توان از آنها در مواردی که برای آزمایش ها جایگاه ثابتی وجود ندارد، در بیمارستان های صحرایی، خدمات درمانی سیار و تحقیقات محیطی و… استفاده نمود.

  • اتوکلاو بیمارستانی

اتوکلاو های بیمارستانی جهت استریل سازی وسایل بیمارستانی و یا زباله های بیمارستانی با حجم بالا مورد استفاده قرار میگیرند تا مواد عفونی در فاظلاب پخش نشوند. در این حالت زباله های بیمارستانی پس از استریل شدن با ترکیب نسبت ۱ به ۱۰ با وایتکس در فاظلاب شهری رها می شوند.

  • اتوکلاو ماسک

ماسک در مرحله نهایی خروج از واحد تولیدی باید استریل شود، برای استریل سازی ماسک از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود که در حالت کلی به دلیل زمان بر بودن فرآیند اتوکلاو، دستگاه اتوکلاو ماسک برای استریل کردن ماسک به صرفه نیست و بیشتر از لامپ های یوی وی استفاده می شود.

  • اتوکلاو پزشکی

اتوکلاو اتاق عمل با دارا بودن سیکل کوئیک و یا سریع (۱۰ تا ۱۵ دقیقه)، تجهیزات عمل را به سرعت استریل می کند تا در عمل های سرپایی و سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اجزای اتوکلاو

اجزای دستگاه اتوکلاو شامل بدنه اصلی استیل ضد زنگ ۳۰۴ یا ۳۱۶ به همراه هیتر حرارتی برای بخار کردن آب و سیستم کنترل دما و فشار برای تنظیم مسیر سیکل های استریل سازی می باشد. در کنار آن شیر های تخلیه آب و بخار و شیر های اطمینان فشار برای ایمنی کاربر مورد استفاده قرار میگیرد.

عیب یابی اتوکلاو 

جهت عیب یابی دستگاه اتوکلاو، لیستی از مشکلات عمده این دستگاه و راهکار فنی پیشنهادی تهیه شده است که به شرح ذیل است:

  • مشکل: چرخه استريليزاسيون بدون دليل متوقف شده است.
  • علت مشکل: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • راه حل فنی: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • مشکل: انديکاتور بيولوژي مثبت است.
  • علت مشکل: انديكاتور بيولوژي براي عملكرد چرخه مناسب نيست.
  • راه حل فنی: از انديكاتور بيولوژي با سري ساخت يا سازنده ديگر استفاده كنيد، پارامترها را با دقت ثبت كنيد.
  • مشکل: فشار بخار خيلي پايين است.
  • علت مشکل: واشر در خراب است.بخار داخلي در اجزاي دیگر اتوکلاو نشت مي كند.
  • راه حل فنی: واشر را بررسي و آن را تعويض كنيد.دريچه هاي الكتريكي و غيره را بررسي كنيد.
  • مشکل: فشار بخار زياد است.
  • علت فنی: اتوكلاو بيش از حد بارگذاري شده است.اتوكلاو كاليبر نيست.
  • راه حل فنی: اقلام درون دستگاه را کم کنيد.اتوكلاو را كاليبر كنيد.
  • مشکل: وسايل استريل شده مرطوب باقي مي مانند.
  • علت فنی: دريچه بخار معيوب است.آب گذر اتاقك استريليزاسيون مسدود شده است.بارگذاري در اتوكلاو بيش از حد است.اتوكلاو تراز نيست.
  • راه حل فنی: دريچه بخار را كنترل/ تميزكنيد. دريچه را تعويض نماييد.سيستم آبگذر را كنترل/تميزكنيد.اقلام درون دستگاه را کم کنيد. چرخة استريليزاسيون را تكرار نماييد.اتوكلاو را تراز كنيد.

 

سوالات متداول در خصوص دستگاه اتوکلاو

اتوکلاو (autoclave) چیست؟

دستگاه اتوکلاو یا دستگاه استریل با بخار یکی از مهم ترین تجهیزات آزمایشگاهی می باشد که با استفاده از حرارت به همراه بخار تحت فشار، برای استریل کردن به کار می رود.

دستگاه اتوکلاو چه کاربردی دارد؟

همچنان که اشاره شد دستگاه اتوکلاو در فرآیند  استریل سازی کاربرد زیادی دارد از این رو از این دستگاه در مراکز بهداشتی، آزمایشگاهی، تجهیزات پزشکی، دندان پزشکی، دامپزشکی، صنایع شیمیایی، صنایع مواد غذایی و مکان هایی که استریل کردن در آن ها اهمیت دارد کاربرد دارد.

کیفیت دستگاه اتوکلاو ایرانی چگونه است؟

دستگاه اتوکلاو تولید ایران بخصوص کلاس N بدلیل شباهت به زود پز های رایج و تجربه شرکت های ایرانی در ساخت قطعات این دستگاه، اتوکلاو ایرانی کیفت قابل قبولی دارد. اتوکلاو ها المان های الکتریکی زیادی ندارند و قیمت اصلی این دستگاه ها استیل به کار رفته در آنها است لذا خرید دستگاه ایرانی صرفه اقتصادی زیادی برای آزمایشگاه های داخلی دارد.

تفاوت اتوکلاو و فور درچیست؟

دستگاه اتوکلاو وظیفه استریل سازی با بخار آب را دارد و فور یا آون وظیفه گرم نمودن نمونه آزمایش را تا دمای ۲۰۰ درجه سلسیوس دارد و این عملیات تحت فشار اتمسفر است درحالیکه در اتوکلاو تحت فشار ۱ بار عملیات صورت می پذیرد.

ارسال دستگاه اتوکلاو توسط رویان ایران چند روزه انجام می شود؟

دستگاه اتوکلاو های سطلی معمولا به صورت آماده می باشند و یا نهایتا ۱ هفته زمان ساخت آنها به طول می انجامد، درحالیکه عملیات ساخت دستگاه اتوکلاو کلاس B تا یک ماه زمان می برد.

قیمت دستگاه اتوکلاو در چه رنجی می باشد؟

در شش ماهه دوم سال ۹۹ قیمت دستگاه اتوکلاو ایرانی کلاس N سطلی در بازه ی ۷.۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای اتوکلاو های ۲۵، ۵۰، ۷۵ و  ۱۰۰ لیتری می باشد و اتوکلاو های کلاس B از ۲۵ میلیون تومان شروع شده و تا چند صد میلیون تومان معامله می شود.

خرید اتوکلاو با چه ضمانتی صورت میگیرد؟

خرید دستگاه اتوکلاو با ۱ سال ضمانت و ۱۰ سال خدمات پس از فروش در رویان ایران صورت می‌گیرد. دستگاه اتوکلاو سطلی نیاز به نصب توسط شرکت ندارد و به راحتی دستگاه آماده کار می باشد. اما نصب اتوکلاو کلاس B در محل صورت می پذیرد.

منبع : رویان ایران | بزرگترین مرجع تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی کشور

5/5 - (2 امتیاز)

 اتوکلاو

دستگاه اتوکلاو  

اتوکلاو یکی از پرکاربردترین دستگاه ها در بسیاري از زمینه ها مانند: میکروبشناسی، پزشکی، دامپزشکی، قارچ شناسی، دندان پزشکی و … بشمار می رود. ظروف شیشه اي، زباله هاي پزشکی، ظروف آزمایشگاهی، محیط هاي کشت و … موادي هستند که توسط اتوکلاو استریل می شوند.

اتوکلاو (Autoclave) یا دستگاه استریل با بخار، وسیله ای است که استریل سازی را با استفاده از حرارت به همراه بخار و فشار انجام می دهد. این وسیله توسط میکروبیولوژیست معروف فرانسوي به نام چارلز چمبرلن در سال 1879 اختراع شد.

واژه اتوکلاو از ترکیب دو واژه اتو (از زبان یونانی) به معنای خودکار و کلاویس (از زبان لاتین) به معنای کلید تشکیل شده است. اتوکلاو و علوم آزمایشگاهی دو جز جدا نشدنی از یکدیگر هستند.

آشنایی با اتوکلاو

برای آشنایی بیشتر با دستگاه اتوکلاو ویدئوی زیر را ببینید:

RoyanIran

 

جدول مقایسه اتوکلاو شرکت های داخلی:

عکس اتوکلاوشرکت تولید کنندهکلاس دستگاهحجم دستگاهجنس مخزنجنس بدنهمحدوده دمامحدوده فشار
اتوکلاو ریحان طبریحان طبN10-25-75-100S.S 316ورق گالوانیزه با رنگ استاتیک121.5Bar 1.2
اتوکلاو کاووش مگاکاووش مگاN10-25-50-75-100استیلاستیل105-1251.4 Bar
اتوکلاو ایران تولیدایران تولیدN25-55-75-100استیلاستیل1251.4 Bar
اتوکلاو دندانپزشکیکاووش مگاB دندانپزشکی18-23-30استیلفولاد با رنگ الکترو استاتیک1342 Bar

 

انتخاب کلاس مناسب اتوکلاو 

اتوکلاو ها به صورت کلی به سه دسته یا سه کلاس تقسیم می شوند.

  • اتوکلاو کلاس N یا اتوکلاو زودپزی

اتوکلاو کلاس N

اتوکلاو کلاس N کوچک هستند و برای استریل کردن وسایل ساده استفاده می شوند. حرف N نماد نام کلی دستگاه است که به معنای وسایل جامد بدون پوشش است (Naked solid products).

در نتیجه از این دستگاه نمیتوان برای دارای بسته بندی، اجسام تو خالی، منسوجاتی مثل پارچه و مواد متخلخل استفاده نمود.

این نوع دستگاه (Class N autoclaves) بدون خالی کردن هوا و با فشار بخار، هوای درون محفظه را جایگزین می نمایند و از پمپ وکیوم برای این کار استفاده نمی کنند.

  • اتوکلاو کلاس B

اتوکلاو کلاس B هم کوچک هستند اما توان و کاربرد آنها با دستگاه های بزرگ صنعتی قابل مقایسه است. حرف B نماد نام کلی دستگاه به معنای استریل کننده های قوی و کوچک است (Big Steam Sterilizers)، این نامگذاری به این دلیل است که با حجم کوچک کار استریل سازی را به خوبی انجام می دهد.

هر وسیله ای می تواند توسط این دستگاه استریل شود، این امر شامل اجسام تو خالی و دارای بسته بندی و پارچه و منسوجات و … می شود.

اتوکلاو آزمایشگاهی کلاس B

این کلاس (Class B autoclaves) می توانند دارای دسته نگهدارنده، پره های چرخنده و … نیز باشند. این دستگاه دارای دو مرحله وکیوم اولیه و ثانویه است و در نتیجه برای خشک کردن وسایل در حال استریل سازی و تسریع روند استریل شدن مناسب می باشد.

  • اتوکلاو کلاس S

این دسته از اتوکلاو ها (Class S autoclaves) حد واسط دو دسته نوع N و B هستند. اتوکلاو کلاس S با چندین بار استفاده از فشار بخار، عمل تخلیه هوا را قوی تر از کلاس N انجام می دهند اما توانایی استریل سازی آنها محدود است و توانایی استریل نمودن پارچه و سایر منسوجات را ندارند.

جدول دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف

در جدول زیر دما و فشار لازم جهت استریل سازی مواد مختلف مشخص شده است.

مواد مورد نظر برای اتوکلاو

دما (°C)

زمان(MIN)فشار(BAR)
مواد پارچه ای و شیشه آلات و وسایل دارای بسته بندی

134

72.1
وسایل و لوازم بدون بسته بندی13442.1
مواد لاستیکی و پلاستیک های قابل اتوکلاو12115

1.1

 

خرید اتوکلاو آزمایشگاهی با قیمت مناسب

برای خرید اتوکلاو آزمایشگاهی به استاندارد ها و ضخامت و جنس مخزن آن توجه کنید، اتوکلاو دستگاهی خطرناک با احتمال انفجار دارد

مطالعه بیشتر در مورد اتوکلاو

 

بررسی نحوه استریل سازی و عملکرد اتوکلاو ها

عوامل کلیدی برای یک استریل سازی موفق در دستگاه، دما، بخار، فشار و زمان هستند که در سه فاز فرآیند استریل شدن صورت میگیرد.

  • فاز تهویه Conditioning Phase) C)

هوا در این دستگاه مانعی برای استریل سازی به شمار می روند و بایستی تخلیه گردد. در دستگاه هایی که سیستم تخلیه هوای پویا دارند، این کار به وسیله یک پمپ وکیوم صورت می گیرد. در مواردی که از پمپ وکیوم استفاده نمی شود، می توان از پالس های فشار یا فلاش های بخار برای این کار استفاده نمود.

در دستگاه های بدون پمپ معمولا فشار بخار را وارد محفظه بسته دستگاه می کنند تا جایی که هوای موجود را جایگزین کند، در این روش هوا توسط بخار از خروجی دستگاه تخلیه می شود.

اتوکلاو

  • فاز بخاردهی Exposure Phase) S)

بعد از تخلیه هوای محفظه، خروجی دستگاه بسته می شود و بخار همچنان به محفظه اضافه می شود تا دما و فشار درون محفظه به سرعت افزایش یافته و به میزان از پیش تعیین شده برای استریل سازی برسد. پس از اینکه دما و فشار به میزان مورد نظر رسید، شرایط داخلی محفظه برای مدت لازم برای استریل سازی به صورت ثابت نگه داشته می شود.

  • فاز تخلیه Exhaust Phase) E)

در مرحله تخلیه، خروجی دستگاه باز می شود و بخار از خروجی خارج شده و از فشار درون محفظه کاسته می شود. در این مرحله وسیله های موجود در اتوکلاو به تدریج خشک می شوند. مرحله تخلیه بخار یا از طریق خروجی متصل به دیگچه داخلی صورت می پذیرد و یا توسط پیچ های موجود بر روی درب دستگاه انجام می شود.

هر دستگاه مراحل فوق را بسته به ساختار مکانیکی خود و نوع مواد در حال استریل شدن به یکی از روش های زیر انجام می دهد:

بررسی روش های استریل سازی اتوکلاوها

  • استفاده از سیکل گرانشی ( Gravity cycle)

 این سیستم ساده ترین روش را برای استریل سازی با بخار به کار می گیرد. در این سیستم بدون استفاده از نیروی مکانیکی، تنها بخار آب جایگزین هوای داخل محفظه دستگاه می شود. از این روش برای استریل کردن ظروف شیشه ای تو خالی و بدون درب، وسایل پزشکی بدون بسته بندی، ضایعات عفونی و وسایل آشپزی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل وکیوم (pre vacuum & post vacuum cycle)

در این سیستم قبل و بعد از استریلازیسیون، به وسیله پمپ وکیوم هوای داخل محفظه تخلیه می شود. از این روش برای استریل کردن وسایل بسته بندی شده، وسایل مربوط به نگهداری حیوانات آزمایشگاهی وزباله های عفونی استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل مایعات (liquid cycle)

 در این سیکل خروجی به صورت آهسته انجام می شود تا از جوشیدن بیش از حد مایعات جلوگیری شود.از این روش برای استریل سازی محیط های کشت، آب ، محیط های لیزوژنی و سایر مایعات پزشکی که قابلیت استریل شدن را دارند استفاده می شود.

  • استفاده از سیکل استفاده فوری یا فلاش (immediate use or Flash)

در این روش از دمای بالا (حدود 135 درجه سانتی گراد) در مدت زمان کمتر استفاده می شود. از این روش برای استریل سازی فوری وسایل پزشکی مقاوم به حرارت استفاده می شود.

کیفیت بخار انجام این روش استریل سازی بسیار مهم است. بخار لازم برای این کار بخار خشک نامیده می شود و بایستی 97 درصد فاز گازی و 3 درصد فاز مایع داشته باشد. اگر میزان رطوبت از 3 درصد کمتر باشد، به دلیل حرارت بسیار (super heat) بالا باعث خشکی می شود و برای استریل سازی با بخار مناسب نخواهد بود.

دمای معمول برای این روش استریل سازی از °c121 تا °c135 است. در این دما اغلب میکرو ارگانیسم ها مانند ویروس ها، اسپور ها، باکتری ها و قارچ ها از بین خواهند رفت. تمامی مواد موجود در اتوکلاو بایستی برای مدت زمانی که از طرف شرکت سازنده با توجه به سیستم دستگاه پیشنهاد شده است، در معرض این دما قرار بگیرند.

اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو

زمانبندی در اتوکلاو (به فرانسوی: Autoclave) وابسته به دما و فشار است و بر این اساس یک بازه زمانی شامل زمان لازم برای هر سه چرخه ذکر شده در نظر گرفته می شود. در جدول زیر یک نمونه از زمان بندی استاندارد نشان داده شده است.

عیب یابی اتوکلاو

در استریل کردن نیز محدودیت هایی برای قرار دادن مواد و وسایل وجود دارد که در جدول زیر به مواد و وسایلی که قابلیت اتوکلاو شدن را دارند و مواردی که بایستی از قرار دادن آنها در دستگاه خودداری شود اشاره شده است.

 فشار اتوکلاو

فشار اتوکلاو همان فشار بخار داخل محفظه اتوکلاو می باشد که اصطلاحا فشار بخار اشباع برای از بین بردن میکروارگانیسم ها در مواد و وسایل ما اثر می کند. معمولا فشار بخار برای استریل سازی ۱۵ PSI می باشد.

دیگر انواع اتوکلاو

به طور کلی طیف گسترده ای از اتوکلاوها وجود دارد که به این شکل دسته بندی می شوند:

  • اتوکلاو افقی بزرگ

اتوکلاو افقی بزرگ که عموما از کلاس B هستند، در صنایع و کارخانه ها و بخش استریل بیمارستان های بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند و حجم بالای نمونه را استریل می نمایند.

  • اتوکلاو افقی رومیزی

اتوکلاو افقی رومیزی برای آزمایشگاه هایی که مصرف استریل سازی کمتری دارند مورد استفاده است. علاوه بر حجم کوچک و عدم اشغال فضای اضافی، به دلیل روش استفاده ساده، احتمال آسیب دیدگی کاربران را در هنگام استفاده کاهش می دهد. از انواع اتوکلاوهای افقی می توان به اتوکلاو آرایشگاهی اشاره کرد. 

  • اتوکلاو دیگی

اتوکلاو دیگی با حجم های بزرگ برای استریل کردن مواد و وسایل آزمایشگاه ها به کار می رود اما بدلیل حجم بزرگ قابلیت وکیوم کمتری دارد، لذا نمی توان برای استریل سازی تمام وسایل از آن استفاده کرد.

  • اتوکلاو کشویی

اتوکلاو کشویی یا همان اتوکلاو چشم پزشکی و اتوکلاو دندانپزشکی در حجم ۲ تا ۸ لیتر دارای کاست های کشویی که مواد در داخل این کاست ها گذاشته می شوند.

  • اتوکلاو عمودی

اتوکلاو عمودی نیز از دارای سایز کوچک می باشند و برای مکان های کوچک کاربردی هستند. این دستگاه ها به صورت ایستاده بر روی زمین قرار دارند و به دلیل در دسترس بودن قسمت های مختلف دستگاه برای اعتبار سنجی کار را برای کاربران تسهیل می نمایند.

فضای داخلی این دستگاه ها عموما به صورت استوانه ساخته می شود و به این دلیل به جای اشغال فضای روی زمین از فضای عمودی استفاده کرده و در نتیجه حجم آنها برای آزمایشگاه های پر مصرف نیز مناسب خواهد بود.

  • اتوکلاو پالس وکیوم

اتوکلاو پالس وکیوم با استفاده از فشار بالا (حدود 1835 میلی متر جیوه) و دمای حدود 135 درجه سانتی گراد استریل سازی را انجام می دهند و باعث از بین رفتن میکروارگانیسم ها می شوند. محفظه داخلی این دستگاه از استیل ضد زنگ با عیار  304/316L ساخته شده که برای مقاومت به اسید شهرت دارد.

این دستگاه با استفاده از سیستم الکتریکی هوشمند و قابل برنامه ریزی و حساسیت دمایی بالا برای استریل سازی کامل و بدون خطا مشهور است.

  • اتوکلاو محیط کشت

اتوکلاو محیط کشت برای آماده سازی محیط کشت های آزمایشگاهی بسیار کاربردی هستن. این دستگاه ها در حجم های متفاوت ساخته می شوند (از 10 لیتر تا 120 لیتر)، و معمولا دارای سیستم های خنک کننده هستند تا سرعت فرایند استریل سازی را افزایش دهند.

  • اتوکلاو عبوری

اتوکلاو عبوری به صورت دروازه هایی برای انتقال وسایل استریل شده به کار می روند. این دستگاه شامل یک فضای مشترک است که ورودی آن در بخش استریل و خروجی آن به اتاق یا دریچه ای است که افراد می توانند وسایل استریل شده را از آنجا دریافت نمایند. این روش بسیار سریع عمل می نماید و دارای سیستم خنک کننده است تا از آسیب دیدن کاربران با اشیاء داغ پس از استریل شدن جلوگیری شود.

  • اتوکلاو دندانپزشکی

اتوکلاو دندانپزشکی برای استریل سازی وسایل دندانپزشکی استفاده می شود. به وسیله این دستگاه، وسایل مقاوم به حرارت در این حرفه، در زمان کم با دمای بالا استریل می شود.علاوه بر این این دستگاه با حجم کم و روش استفاده آسان و سیستم خنک کننده از نظر زمانی و امنیت کاربر بسیار به صرفه است. معمولا برای این کار از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود.

  • اتوکلاو پرتابل

اتوکلاو پرتابل مثل زودپز های موجود در آشپزخانه هستند و تمام مراحل اتوکلاو های بزرگ را در ابعاد کوچک انجام می دهند. این دستگاه ها می توانند اتومات یا آنالوگ باشند و به دلیل اندازه کوچک و امکان جا به جایی آسان، می توان از آنها در مواردی که برای آزمایش ها جایگاه ثابتی وجود ندارد، در بیمارستان های صحرایی، خدمات درمانی سیار و تحقیقات محیطی و… استفاده نمود.

  • اتوکلاو بیمارستانی

اتوکلاو های بیمارستانی جهت استریل سازی وسایل بیمارستانی و یا زباله های بیمارستانی با حجم بالا مورد استفاده قرار میگیرند تا مواد عفونی در فاظلاب پخش نشوند. در این حالت زباله های بیمارستانی پس از استریل شدن با ترکیب نسبت ۱ به ۱۰ با وایتکس در فاظلاب شهری رها می شوند.

  • اتوکلاو ماسک

ماسک در مرحله نهایی خروج از واحد تولیدی باید استریل شود، برای استریل سازی ماسک از اتوکلاو های کلاس B استفاده می شود که در حالت کلی به دلیل زمان بر بودن فرآیند اتوکلاو، دستگاه اتوکلاو ماسک برای استریل کردن ماسک به صرفه نیست و بیشتر از لامپ های یوی وی استفاده می شود.

  • اتوکلاو پزشکی

اتوکلاو اتاق عمل با دارا بودن سیکل کوئیک و یا سریع (۱۰ تا ۱۵ دقیقه)، تجهیزات عمل را به سرعت استریل می کند تا در عمل های سرپایی و سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اجزای اتوکلاو

اجزای دستگاه اتوکلاو شامل بدنه اصلی استیل ضد زنگ ۳۰۴ یا ۳۱۶ به همراه هیتر حرارتی برای بخار کردن آب و سیستم کنترل دما و فشار برای تنظیم مسیر سیکل های استریل سازی می باشد. در کنار آن شیر های تخلیه آب و بخار و شیر های اطمینان فشار برای ایمنی کاربر مورد استفاده قرار میگیرد.

عیب یابی اتوکلاو 

جهت عیب یابی دستگاه اتوکلاو، لیستی از مشکلات عمده این دستگاه و راهکار فنی پیشنهادی تهیه شده است که به شرح ذیل است:

  • مشکل: چرخه استريليزاسيون بدون دليل متوقف شده است.
  • علت مشکل: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • راه حل فنی: فشار بخار، آب و هوا، هيچ كدام كافي نيستند.درنتيجه، ابزار تنظیم و كنترل عبور دريچه هاي سولنوئيدي فعال نمي شوند.
  • مشکل: انديکاتور بيولوژي مثبت است.
  • علت مشکل: انديكاتور بيولوژي براي عملكرد چرخه مناسب نيست.
  • راه حل فنی: از انديكاتور بيولوژي با سري ساخت يا سازنده ديگر استفاده كنيد، پارامترها را با دقت ثبت كنيد.
  • مشکل: فشار بخار خيلي پايين است.
  • علت مشکل: واشر در خراب است.بخار داخلي در اجزاي دیگر اتوکلاو نشت مي كند.
  • راه حل فنی: واشر را بررسي و آن را تعويض كنيد.دريچه هاي الكتريكي و غيره را بررسي كنيد.
  • مشکل: فشار بخار زياد است.
  • علت فنی: اتوكلاو بيش از حد بارگذاري شده است.اتوكلاو كاليبر نيست.
  • راه حل فنی: اقلام درون دستگاه را کم کنيد.اتوكلاو را كاليبر كنيد.
  • مشکل: وسايل استريل شده مرطوب باقي مي مانند.
  • علت فنی: دريچه بخار معيوب است.آب گذر اتاقك استريليزاسيون مسدود شده است.بارگذاري در اتوكلاو بيش از حد است.اتوكلاو تراز نيست.
  • راه حل فنی: دريچه بخار را كنترل/ تميزكنيد. دريچه را تعويض نماييد.سيستم آبگذر را كنترل/تميزكنيد.اقلام درون دستگاه را کم کنيد. چرخة استريليزاسيون را تكرار نماييد.اتوكلاو را تراز كنيد.

 

سوالات متداول در خصوص دستگاه اتوکلاو

اتوکلاو (autoclave) چیست؟

دستگاه اتوکلاو یا دستگاه استریل با بخار یکی از مهم ترین تجهیزات آزمایشگاهی می باشد که با استفاده از حرارت به همراه بخار تحت فشار، برای استریل کردن به کار می رود.

دستگاه اتوکلاو چه کاربردی دارد؟

همچنان که اشاره شد دستگاه اتوکلاو در فرآیند  استریل سازی کاربرد زیادی دارد از این رو از این دستگاه در مراکز بهداشتی، آزمایشگاهی، تجهیزات پزشکی، دندان پزشکی، دامپزشکی، صنایع شیمیایی، صنایع مواد غذایی و مکان هایی که استریل کردن در آن ها اهمیت دارد کاربرد دارد.

کیفیت دستگاه اتوکلاو ایرانی چگونه است؟

دستگاه اتوکلاو تولید ایران بخصوص کلاس N بدلیل شباهت به زود پز های رایج و تجربه شرکت های ایرانی در ساخت قطعات این دستگاه، اتوکلاو ایرانی کیفت قابل قبولی دارد. اتوکلاو ها المان های الکتریکی زیادی ندارند و قیمت اصلی این دستگاه ها استیل به کار رفته در آنها است لذا خرید دستگاه ایرانی صرفه اقتصادی زیادی برای آزمایشگاه های داخلی دارد.

تفاوت اتوکلاو و فور درچیست؟

دستگاه اتوکلاو وظیفه استریل سازی با بخار آب را دارد و فور یا آون وظیفه گرم نمودن نمونه آزمایش را تا دمای ۲۰۰ درجه سلسیوس دارد و این عملیات تحت فشار اتمسفر است درحالیکه در اتوکلاو تحت فشار ۱ بار عملیات صورت می پذیرد.

ارسال دستگاه اتوکلاو توسط رویان ایران چند روزه انجام می شود؟

دستگاه اتوکلاو های سطلی معمولا به صورت آماده می باشند و یا نهایتا ۱ هفته زمان ساخت آنها به طول می انجامد، درحالیکه عملیات ساخت دستگاه اتوکلاو کلاس B تا یک ماه زمان می برد.

قیمت دستگاه اتوکلاو در چه رنجی می باشد؟

در شش ماهه دوم سال ۹۹ قیمت دستگاه اتوکلاو ایرانی کلاس N سطلی در بازه ی ۷.۵ تا ۱۵ میلیون تومان برای اتوکلاو های ۲۵، ۵۰، ۷۵ و  ۱۰۰ لیتری می باشد و اتوکلاو های کلاس B از ۲۵ میلیون تومان شروع شده و تا چند صد میلیون تومان معامله می شود.

خرید اتوکلاو با چه ضمانتی صورت میگیرد؟

خرید دستگاه اتوکلاو با ۱ سال ضمانت و ۱۰ سال خدمات پس از فروش در رویان ایران صورت می‌گیرد. دستگاه اتوکلاو سطلی نیاز به نصب توسط شرکت ندارد و به راحتی دستگاه آماده کار می باشد. اما نصب اتوکلاو کلاس B در محل صورت می پذیرد.

منبع : رویان ایران | بزرگترین مرجع تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی کشور

5/5 - (2 امتیاز)

2 دیدگاه برای دستگاه اتوکلاو

  1. احمد اربابی

    اتوکلاو سطلی و دندانپزشکی در عملکرد و اتوکلاو کردن چه فرقی با هم دارن؟

    • Royaniran

      با سلام
      اتوکلاو های سطلی قابلیت استریل کردن محیط های متخلخل را ندارند اما کلاس B و یا اتوکلاو های دندانپزشکی امکان و قابلیت استریل محیط های متخلخل را نیز دارند.

  2. امیر روشن

    تفاوت قیمت اتوکلاو های در لیتر های مختلف چه مقدار است
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

    • Royaniran

      تفاوت قیمت قابل توجهی بین اتوکلاو ۱۰ تا ۱۰۰ لیتری وجود ندارد
      قیمت اتوکلاو ۱۰۰ لیتری حدود ۵۰ درصد گران تر از ۱۰ لیتری می باشد. اما اتوکلاو دندانپزشکی به دلیل تکنولوژی متفاوت قیمت های بالاتری دارند.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن

فرم درخواست مشاوره

درخواست پیش فاکتور

  • محصول: دستگاه اتوکلاو