نقطه اشتعال؛ معرفی روش های اندازه گیری
در بسیاری از صنایع مانند نفت، پتروشیمی و محصولات وابسته همچون روغن های صنعتی و روان کننده ها، انواع رنگ ها، رزین ها و محصولات پلیمری با ویسکوزیته بالا اندازه گیری نقطه اشتعال به عنوان یک پارامتر حیاتی برای ارزیابی ایمنی، کیفیت و قابلیت طبقه بندی مواد شیمیایی شناخته می شود. نقطه اشتعال یا Flash Point در واقع دمایی است که در آن بخارات حاصل از یک ماده (سیال) قابل اشتعال در تماس با شعله، جرقه ای کوچک یا هوای گرم اطراف قابلیت مشتعل شدن داشته باشد. به دست آوردن نقطه اشتعال این گونه مواد یکی از از آزمایش های اولیه و مهم کنترل کیفیت است. دستگاه تست نقطه اشتعال باز کلیولند یا Cleveland Open Cup Flash Point Tester دستگاه تخصصی برای اندازه گیری دمای اشتعال در آزمایشگاه های کنترل کیفیت و تحقیق و توسعه صنایع تولیدی و مراکز آموزشی است.
در این مقاله به نحوه اندازه گیری نقطه اشتعال به روش کلیولند و معرفی دستگاه تست نقطه اشتعال باز می پردازیم. این دستگاه را می توانید با بهترین قیمت و کیفیت و ساخته شده مطابق استانداردهای ملی و بین المللی از رویان ایران، بزرگترین مرجع تخصصی فروش تجهیزات آزمایشگاهی، خریداری نمایید. برای استعلام قیمت و خرید محصول با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
نقطه اشتعال چیست و چرا اهمیت دارد؟
نقطه اشتعال یا Flash Point دمایی است که بخارات حاصل از یک سیال قابل اشتعال وقتی در مجاورت اکسیژن هوا قرار بگیرند، تحت تاثیر گرمای هوا، شعله یا جرقه قابلیت مشتعل شدن دارند. به پایین ترین دمایی که یک بخارات یک ماده در معرض منبع شعله، شعله ور می شود، نقطه اشتعال گفته می شود. در این دما، ماده هنوز به صورت خود به خود آتش نمی گیرد، بلکه تنها در حضور منبع شعله، شعله ور می شود.
این دما، یکی از مهم ترین شاخص های تعیین ایمنی یک ماده است و برای طبقه بندی مواد از نظر خطر آتش سوزی، حمل و نقل، انبارکردن و برچسب گذاری (labeling) آن ها به کار می رود.
نکاتی مهم درباره نقطه اشتعال
- هرچه نقطه اشتعال پایین تر باشد، خطر آتش سوزی و شعله ور شدن بیشتر است.
- در نقطه اشتعال، بخارات متصاعد شده از ماده با اکسیژن هوا واکنش می دهد و یه لحظه ماده شعله ور می شود.
- نقطه اشتعال (Flash Point) با نقطه احتراق (Fire Point) و نقطه خود اشتعالی (Autoignition Point) متفاوت است. نقطه احتراق دمایی است که در آن، سیال آن قدر بخار تولید می کند که پس از اشتعال، شعله برای مدت زمان مشخصی (معمولا ۵ ثانیه) ادامه پیدا می کند. دمای خود اشتعالی دمایی است که در آن، ماده بدون نیاز به جرقه یا شعله، خود به خود در اثر گرما آتش می گیرد.
- بنزین نقطه اشتعال بسیار پایینی دارد (زیر 0 درجه سانتی گراد)، به همین دلیل بسیار پرخطر است.
- روغن موتور و قیر دارای نقطه اشتعال بالاتری هستند، بنابراین ایمن تر هستند اما همچنان باید با احتیاط حمل شوند.
- نقطه احتراق در مواد مختلف بین ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد بیشتر از نقطه اشتعال است.
- نقطه اشتعال تنها یکی از معیارهای تمایل نمونه به تشکیل مخلوط قابل اشتعال با هوا در شرایط آزمایشگاهی کنترل شده است و تنها یکی از ویژگی هایی است که باید در ارزیابی خطر اشتعال پذیری کلی یک ماده در نظر گرفته شود.
معرفی تست نقطه اشتعال
تست نقطه اشتعال با استفاده از دستگاه مخصوص انجام می شود. دو نوع دستگاه تست نقطه اشعال کاپ باز و کاپ بسته وجود دارد که در دو وضعیت مختلف نقطه اشتعال را اندازه گیری می کنند. بنابراین نتیجه به دست آمده از دو دستگاه متفاوت است.
دستگاه تست نقطه اشتعال باز به شرایط واقعی نزدیک تر است. هدف از انجام این تست، ارزیابی ایمنی و طبقه بندی مواد از نظر خطر آتش سوزی است. نتایج آن در تعیین شرایط حمل و نقل، نگهداری، بسته بندی و همچنین برچسب گذاری ایمنی مواد شیمیایی کاربرد دارد. علاوه بر آن، در کنترل کیفیت محصولات نفتی و روغن های صنعتی نیز این تست یکی از پارامترهای کلیدی به شمار می رود. به عنوان مثال با دانستن فلش پوینت روغن صنعتی که در دستگاه های کارخانجات استفاده می شود، می توان شرایط دمایی که باعث تغییر خواص روغن و در نهایت شعله ور شدن آن می شود را کنترل کرد.
تست نقطه اشتعال به وسیله دستگاه تست نقطه اشتعال باز به روش کلیولند
در روش کاپ باز کلیولند که با نام Cleveland Open Cup (COC) نیز شناخته می شود، نمونه در یک ظرف فلزی بدون درپوش قرار می گیرد و حرارت داده می شود. دما به آرامی بالا می رود. در فواصل زمانی مشخص، شعله ای به سطح مایع نزدیک می شود تا مشاهده شود آیا احتراق رخ می دهد یا خیر. دمایی که در آن شعله ور شدن اولین بار اتفاق می افتد، به عنوان نقطه اشتعال ثبت می شود.
این روش به ویژه برای موادی با نقطه اشتعال بالا مانند روغن ها، قیر، گریس، و روان کننده های صنعتی مناسب است. استاندارد اصلی مربوط به این تست، ASTM D92 است که به طور گسترده در سطح بین المللی مورد استفاده قرار می گیرد.
اندازه گیری فلش پوینت با استفاده از دستگاه تست نقطه اشتعال باز، بسیار وابسته به شرایط محیطی است. بنابراین برای به دست آوردن نتایج دقیق و تکرارپذیر، باید جریان هوا و فشار ثابت باشد.
مشخصات فنی و ویژگی های دستگاه تست نقطه اشتعال باز کلیولند (فلش پوینت باز)
- مناسب برای تعیین نقطه اشتعال تمام فراورده های نفتی با نقطه اشتعال بالا 79 و زیر 400 درجه سانتی گراد
- دارای سنسور دیجیتال برای اندازه گیری نقطه اشتعال نمونه با دقت 0.1 درجه سانتی گراد
- دارای نمایشگر رنگی با وضوح تصویر بالا
- دارای محیط کالیبراسیون سنسور دما
- مجهز به کنترلر PID دیجیتال
- تایمر اندازه گیری زمان تست
- مجهز به خنک کننده هیتر که باعث افزایش طول عمر المنت و افزایش سرعت اپراتور در تست می شود
- ولتاژ 220 ولت، جریان 4.5 آمپر و توان مصرفی 1000 وات
- همراه با کاپ برنجی استاندارد دستگاه تست نقطه اشتعال باز کلیولند
- طراحی و ساخت مطابق استانداردهای ملی و بین المللی
- رومیزی
- کاربری آسان
- 2 سال گارانتی و 10 سال خدمات پس از فروش
نحوه استفاده از دستگاه تست نقطه اشتعال باز به روش کلیولند
استفاده از این دستگاه به صورت خلاصه طبق مراحل زیر انجام می شود. پیش از اولین استفاده، حتما دفترچه راهنمای دستگاه را مطالعه کنید و دقیقا مطابق روشی که تولید کننده گفته است، آزمایش را انجام دهید.
- ریختن نمونه در کاپ باز به میزان مشخصشده در استاندارد یا خط نشانه روی کاپ. نمونه ای که قبلا یکبار حرارت دیده است نباید استفاده شود. بعد از ریختن نمونه در کاپ کنترل کنید که حبابی ایجاد نشده باشد و ناخالصی نداشته باشد.
- قرار دادن کاپ در جایگاه مخصوص
- قرار دادن ترمومتر به صورت غوطه ور در نمونه
- تنظیم دمای اولیه و سرعت افزایش دما معمولاً 5 تا 17 درجه در دقیقه
- فعالسازی سیستم حرارتی و شعله
- نزدیک کردن شعله به سطح مایع در فواصل مشخص برای بررسی شعلهور شدن، معمولا سه درجه یکبار مناسب است
- ثبت دمای اشتعال در لحظه اولین احتراق
- گذاشتن درپوش کاپ، خاموش کردن سیستم و قطع گاز شعله، تخلیه نمونه داخل کاپ در ظرف ویست مخصوص و شستن و تمیز کردن کاپ
خرید دستگاه تست نقطه اشتعال باز از رویان ایران
تست نقطه اشتعال به روش کلیولند یکی از ارکان مهم ایمنی در صنایع حساس است. این تست مخصوص سیالات و محصولات شیمیایی، پتروشیمی و نفتی است. دستگاه تست نقطه اشتعال باز به روش کلیولند، بهترین دستگاه برای اندازه گیری دمای اشتعال است. از این پارامتر در کنترل کیفیت، شرایط ایمنی، حمل و نقل، نگهداری در انبار و … سیالات مانند روغن صنعتی و روان کننده ها استفاده می شود. رویان ایران، دستگاه تست نقطه اشتعال لیان پارسه که مطابق استانداردهای ملی و بین المللی طراحی و ساخته شده است را با بهترین قیمت همراه با گارانتی و 10 سال خدمات پس از فروش عرضه می کند. برای استعلام قیمت و خرید این دستگاه با کارشناسان رویان ایران تماس بگیرید یا در شبکه های اجتماعی درج شده در سایت پیام بگذارید.